Ga direct naar inhoud

8 handvatten om te innoveren in crisistijd

In een onzekere tijd als deze moeten veel ondernemers wendbaar en innovatief zijn. Hoe pak je innoveren aan? En hoe zorg je ervoor dat je niet alleen uitgaat van de coronamaatregelen? Maar ook nadenkt over succesvolle innovaties voor de lange termijn? Innovatie-expert Jurgen Wildvank van innovatielab Sparklab geeft 8 handvatten.

    1. Begin met een strategie

    “Om succesvol te innoveren, moet er een strategische noodzaak zijn. Bijvoorbeeld omdat je huidige businessmodel onder druk staat door het coronavirus. Of omdat er nu een kans voorbij komt waarop je wilt inspringen. Het kan ook zijn dat je de komende jaren een duurzame koers wilt varen of je wilt richten op maatschappelijke trends.

    Een strategische noodzaak helpt je om gericht te innoveren. En niet alleen een paar losse ideeën te verkennen.”

    Jurgen Wildvank

    2. Zorg ervoor dat je het probleem van de klant begrijpt

    “Het is belangrijk dat je weet waar je (potentiële) klant behoefte aan heeft. Zeker in een onzekere tijd verandert die behoefte continu.

    Bij nieuwe innovatie-initiatieven doen wij daarom eerst uitgebreid onderzoek naar de probleemgebieden van (potentiële) klanten. Denk aan diepte-interviews om te horen tegen welke uitdagingen klanten aanlopen. En wat ze vervolgens nodig hebben.

    Zo bleek uit een van onze klantonderzoeken dat veel mkb’ers de hoeveelheid en complexiteit van wet- en regelgeving voor bedrijven lastig vinden. Daarvoor hebben we een tool ontwikkeld zodat ondernemers zelf documenten als arbeidscontracten, algemene voorwaarden en overeenkomsten kunnen opstellen. Met deze tool spelen we direct in op het probleem van de klant.”

    3. Verlies de lange termijn niet uit het oog

    “Ga je in crisistijd met innovatie aan de slag? Dan is het belangrijk dat je je niet alleen door die crisis laat leiden. Maar dat je je ook focust op de lange termijn. Je wilt immers dat je product of dienst ook in de toekomst relevant is.

    Een voorbeeld: afgelopen jaar won het bedrijf Proxemy de 1,5 meter challenge met hun slimme innovatie ‘Bubble’. Dat is een draagbare sensor die een seintje geeft als mensen binnen 1,5 meter van elkaar zijn. Een hele relevante en mooie innovatie voor deze tijd. Maar hoe maak je zoiets relevant voor de lange termijn?

    Mijn tip: bedenk aan welke kernbehoefte je product voldoet. Bij Bubble is dat afstand houden. Dat is in bepaalde branches ook relevant als het coronavirus straks onder controle is. Denk aan productiebedrijven, waar je vanwege de veiligheid afstand moet houden van collega’s of machines. Daar kun je vervolgens een businessmodel voor de lange termijn omheen bedenken.”

      4. Volg de ontwikkelingen in de markt

      “Ook door ontwikkelingen in de markt te volgen, houd je focus op de lange termijn. Je kunt de toekomst niet voorspellen. Maar je kunt wel inspelen op trends en bewegingen die in de samenleving spelen. En bedenken wat die voor jouw doelgroep betekenen.

      Wij spelen bijvoorbeeld in op de ontwikkeling dat mensen steeds ouder worden. Daarvoor zijn we een samenwerking gestart om (eenzame) 55-plussers via een platform met elkaar in contact te brengen. Dat is ook over jaren nog relevant.

      Sowieso werken we regelmatig samen met bedrijven of partners, die kennis in huis hebben over specifieke oplossingen of bepaalde branches. Zo kunnen we nog beter inspelen op de behoefte van de klant en onze dienstverlening versterken.

        5. Check je aannames

        “Innoveren doe je op basis van aannames: je gaat ervan uit dat er behoefte is aan jouw innovatie. Het is belangrijk dat je die aannames zo vroeg mogelijk in het proces checkt en waar nodig bijstuurt. Zo voorkom je dat je onnodige investeringen doet.

        Voor mkb’ers wilden we bijvoorbeeld de Cyberwacht ontwikkelen: een telefonische spoedlijn voor als je gehackt bent. In de praktijk bleek alleen dat deze spoedlijn voor 80% door consumenten werd gebruikt. Daarom hebben we de Cyberwacht uiteindelijk ook toegespitst op de consument. Bijvoorbeeld door het business- en prijsmodel aan te passen. En de toon op de website te veranderen.”

        6. Werk met een stappenplan

        “Binnen ons team werken we met een eigen innovatiemethode. Dat is een soort stappenplan dat we bij elke innovatie van A tot Z doorlopen. Van probleemverkenning tot de stappen die we zetten om tot een concept te komen.

        Sommige stappen moeten eerst gecheckt worden door collega’s voor we door kunnen. Zo blijven we objectief. Werken we nog steeds in de goede richting? Is het inderdaad de moeite waard hier onze tijd aan te besteden?

        We gebruiken het stappenplan ook om afwegingen te maken als het innoveren even tegenzit. Gaan we door of moeten we toch stoppen? Deze werkwijze houdt ons scherp.”

        7. Houd het simpel

        “Begin je met een nieuwe innovatie? Maak die dan niet te groot. Focus op een specifiek probleem, of op een afgebakende doelgroep of branche.

        Voor de vrachtwagenbranche wilden we een methode ontwikkelen om wagenparken beter en duurzamer te beheren. Toen de uitvoering eenmaal stond, kwamen we op het idee de methode ook voor andere branches in te zetten.

        Toch was het goed dat we ons in het begin alleen op de vrachtwagenbranche hebben gericht. Daardoor konden we een afgebakende doelgroep bedienen en het geheel goed overzien. Begin dus gefocust. Van daaruit kun je door ontwikkelen.”

        8. Experimenteer en heb geduld

        “Innoveren is een kwestie van continu experimenteren en leren. Wat werkt wel en wat niet? Mijn advies: test veel, stuur bij en geef niet te vroeg op. Natuurlijk wil je het liefst dat je product snel succesvol is en geld oplevert. Maar soms moet je eerst nieuwe aanpassingen doen voordat je verder kunt. Heb dus geduld.

        Blijf tegelijkertijd wel realistisch. Als alle signalen erop wijzen dat je aannames niet kloppen, kun je beter stoppen. Maar niet getreurd, ook van falen leer je een hoop. Die lessen kun je weer gebruiken voor nieuwe innovaties.”

        Over Sparklab

        Jurgen Wildvank is verantwoordelijk voor Sparklab. Dit innovatielab onderzoekt nieuwe kansen en nieuwe markten, en ontwikkelt nieuwe producten en diensten voor mkb’ers en zzp’ers.

        Ondernemen doe je samen

        Meer inspiratie over innovatie? Kirsten van Schaik van de Regelmeisjes vertelt hoe zij haar business ‘coronaproof’ maakte.

        Ondernemen doe je samen