Ga direct naar inhoud

6 tips om te starten met zelfsturende teams

Een team gemotiveerde mensen die zelf doelen en deadlines bepalen. Klinkt heerlijk, toch? Bij zelfsturende teams neemt niet een leidinggevende de beslissingen, maar de teamleden zelf. Dit maakt ze vaak efficiënter en gemotiveerder dan traditionele teams. Een win-win voor je medewerkers én je bedrijf. Ook jij kunt starten met zelfsturende teams. In deze blog lees je hoe je een vliegende start maakt.

Zelfsturende teams


Wat is een zelfsturend team?

Een zelfsturend team werkt zelfstandig binnen je bedrijf. De teamleden hebben daardoor veel eigen verantwoordelijkheid. Zo bepalen ze zelf de teamdoelen, hoe ze die uitvoeren en ze beoordelen zichzelf. Een zelfsturend team heeft ook geen manager en alle teamleden zijn gelijk. Hierdoor voelen medewerkers zich betrokken bij het werk. En ervaren ze veel werkgeluk.

Ook voor je bedrijf zijn er voordelen. Zo verhogen zelfsturende teams de productiviteit en wendbaarheid van de organisatie. Je kunt besparen op de kostenpost ‘overhead’. Of dat ook lukt, hangt af van de juiste inzet van zelfsturing. Met deze 6 tips maak je een goed begin.


1. Begin met vertrouwen en motivatie

Zelforganisatie vraagt om proactieve types. Mensen waarbij initiatief nemen in het DNA zit, die goed communiceren en graag willen samenwerken. Vooral moeten ze er zin in hebben om op deze manier te werken. Veel energie heb je dus nodig.

Om die energie optimaal te benutten is vertrouwen de sleutel tot succes. De teamleden moeten voelen dat ze de ruimte krijgen om deze ook te durven nemen. Zo hou je de flow in je teams en behaal je de beste resultaten.


2. Schep heldere doelen en voorwaarden

Moet je een zelfsturend team dan maar z’n gang moet laten gaan? Zeker niet. Het is belangrijk om vooraf duidelijke afspraken te maken. Schep heldere doelen en kaders. Zo weet het team en de rest van de organisatie waar het aan toe is. De mate van zelfstandigheid is een belangrijke keuze.


Zelfsturende of zelforganiserende teams?

De termen worden vaak door elkaar gebruik, maar er is een belangrijk verschil.

  • Zelfsturende teams kiezen zelf teamdoelen en kaders. Ze beoordelen zichzelf, omdat alle teamleden gelijk zijn.
  • Bij zelforganiserende teams zijn de doelen en kaders vooraf bepaald. Er is een leidinggevende betrokken die het team helpt om zijn doelen te behalen.  Maar ook om de prestaties te beoordelen.

Heb je te maken met beginnende teams? Dan is er behoefte aan duidelijke kaders. Starten met zelforganiserende teams kan in dat geval een betere keuze zijn.


3. Leer mensen omgaan met zelfsturing

Starten met zelfsturende teams is wennen voor de teamleden en je organisatie. Het kost simpelweg tijd om op deze nieuwe manier te leren werken. Neem daar ook de tijd voor en verwacht niet dat alles meteen op rolletjes loopt.

Het succesvol invoeren van zelfsturing kun je niet aan het toeval overlaten. Met scholing en coaching kun je zorgen dat je teams vooruitgang boeken. Ook kun je op deze manier elk teamlid ondersteunen en begeleiding bieden om met hobbels om te gaan.


4. Werk met kleine teams

Hou je teams ook klein als je start met zelforganisatie. Dit maakt het voor je teamleden makkelijk om overzicht te houden. Om zo tot heldere doelen te komen en deze ook te behalen. Als de basis eenmaal staat, kun je later altijd uitbreiden.


5. Gebruik een zelfsturende teams model

Houvast is fijn als je voor verandering kiest. Een zelfsturende teams model kan je helpen om deze verandering op de juiste manier in te richten. Holacracy is zo’n model. Er zijn veel organisaties die ermee werken. Van Spotify tot Zappos en Alliander tot Springest.

Holacracy is een manier van agile werken. Het biedt een set van spelregels om zelfsturing, autonomie en efficiëntie te bereiken. Daarbinnen is veel aandacht voor nieuwe ideeën en creatieve oplossingen. Dit maakt je organisatie wendbaar en actiegericht. Het model kan je ook helpen de stap te maken van zelfsturend team naar zelfsturende organisatie.


6. Blijf in contact maar ga je niet bemoeien

Loslaten vinden we maar moeilijk. Zeker als iets nieuw is en we er enthousiast over zijn. De verleiding kan daarom groot zijn om als leidinggevende controle te willen houden. En je te veel te bemoeien met je teams. Doe dit niet. Laat het los en vertrouw erop dat vakmensen weten wat ze doen.

Goede en open communicatie is wél belangrijk. Hoewel zelfsturende teams veel vrijheid hebben, willen ze zich ook gesteund voelen. Evalueer daarom regelmatig hoe het ervoor staat. Wees een klankbord. Op deze manier hou je vinger aan de pols zonder de teamflow in de weg te zitten.


Zelfsturende teams in de praktijk brengen

Wil je beginnen met zelfsturing of zelforganisatie? Maak het jezelf makkelijk. Met een pilot-team kun je laagdrempelig zien wat in jouw bedrijf werkt en wat niet. Die ervaring neem je mee naar de volgende teams. Dus hou het klein en begin.


Ondernemen doe je samen