Hoe bouw je pensioen op als zzp'er?

Waarom moet je als zzp’er pensioen opbouwen?

Nu doe je je werk nog met veel plezier. Maar er komt een moment dat je minder wilt werken, of helemaal stopt. Tijd om van je pensioen te genieten. Door zelf aanvullend pensioen op te bouwen als zzp’er, heb je tegen die tijd meer financiële zekerheid. Je zorgt voor een extra pensioenpot naast je AOW en je eventuele werkgeverspensioen.

Hoe eerder je begint, hoe meer je opbouwt

Als zzp’er bouw je niet automatisch pensioen op, zoals de meeste mensen in loondienst. Je moet als zzp’er zelf voor je pensioen zorgen. Bijvoorbeeld door aanvullend te sparen of te beleggen voor je pensioen. Hoe eerder je begint met  pensioenopbouw als zzp’er, hoe meer voordeel je er straks van hebt. Zo voorkom je dat je inkomen later sterk daalt. Verderop in dit artikel nemen we je mee in de verschillende mogelijkheden om als zzp’er pensioen op te bouwen.

Mogelijk belastingvoordeel

Een andere reden om pensioen op te bouwen als zzp’er? Het levert je mogelijk belastingvoordeel op. Hoe dat zit, leggen we ook verderop in dit artikel u.

Zo werkt pensioen voor zzp’ers

Eerst even terug naar de basis. Hoe werkt het pensioen voor zzp’ers? Het pensioenstelsel in Nederland bestaat uit drie belangrijke pijlers:

1. AOW (Algemene Ouderdomswet)

Als zzp’er heb je recht op AOW, zoals iedereen in Nederland. Zodra je de AOW-leeftijd bereikt, krijg je dit basispensioen van de overheid. Voor veel mensen is alleen de AOW niet genoeg om van rond te komen.

2. Pensioen via een werkgever

Pensioen via de werkgever noemen we de tweede pijler. Dat type pensioen bouw je als zzp’er niet op. Je werkt tenslotte voor jezelf en bent je eigen baas. Heb je eerder wel in loondienst gewerkt? Dan kan het zijn dat je al wel pensioen hebt opgebouwd bovenop je AOW. Op www.mijnpensioenoverzicht.nl vind je een overzicht van de pensioenen die je tot nu toe hebt opgebouwd.

Hoe bouw je pensioen op als zzp’er?

Als zzp’er heb je verschillende mogelijkheden om aanvullend pensioen op te bouwen. Zo kun je zelf sparen of beleggen. Maar je kunt ook een pensioenproduct afsluiten bij een bank, beleggingsinstelling of verzekeraar. Daarbinnen heb je verschillende smaken. Een andere optie: beleggen in box 3 of je hypotheek versneld aflossen. En je kunt natuurlijk ook meerdere manieren combineren. Hieronder bespreken we de belangrijkste opties.

Zelf sparen of beleggen (in box 3)

Je kunt als zelfstandig ondernemer ook pensioen opbouwen door op een spaarrekening te sparen. Dit geld hoef je niet per se voor je pensioen te gebruiken. En kun je tussentijds vrij opnemen. Het vermogen op je spaarrekening valt in box 3. In box 3 betaal je boven een bepaald bedrag belasting over je vermogen. In 2026 is dat bedrag € 59.357,- en voor fiscaal partners het dubbele.

Je kunt ook pensioen opbouwen door te beginnen met beleggen. Ook dit geld kun je opnemen wanneer je wilt en hoef je niet voor je pensioen te gebruiken. Let wel op: met beleggen loop je risico. Je kunt je inleg of een deel daarvan verliezen. Net als bij een spaarrekening betaal je boven een bepaald bedrag vermogensrendementsheffing in box 3.

Aanvullende pensioenopbouw (in box 1)

Veel zelfstandig ondernemers kiezen voor aanvullende pensioenopbouw met een lijfrenteverzekering of een ‘bancaire lijfrente’. Dat laatste noemen we ook wel ‘banksparen’.

Banksparen bij Nationale-Nederlanden kan met Aanvullende PensioenOpbouw. Op deze rekening bouw je vermogen op om je AOW en eventuele werkgeverspensioenen aan te vullen. Daarbij kies je zelf of je alleen spaart, belegt of een combinatie maakt. Je kunt eenmalig geld storten, maar ook elke maand. En beleggen kent natuurlijk risico’s, je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Tijdens de opbouwfase groeit je pensioenpot. Vanaf je AOW-leeftijd, laat je je geld periodiek uitkeren in minimaal vijf jaar. Wil je je aanvullend pensioen al vóór je AOW-leeftijd in laten gaan? Dat kan. Maar dan moet je uitkering minimaal twintig jaar lopen, plus het aantal volle jaren tot je AOW-leeftijd.

Belangrijk om te weten: je kunt het geld op deze rekening dus niet tussentijds opnemen. Doe je dat toch, dan betaal je alsnog belasting over het opgenomen bedrag én betaal je 20% revisierente aan de Belastingdienst. Zorg dus dat je een aparte buffer achter de hand hebt, zodat je bij een inkomensdip of grote uitgave niet gedwongen bent je pensioenpot toch aan te spreken.

Belastingvoordeel

Een belangrijk pluspunt van aanvullend pensioen opbouwen met een lijfrente (box 1) is dat je mogelijk belastingvoordeel hebt. Hoe dat werkt? Je stortingen op deze rekening mag je bij je aangifte inkomstenbelasting aftrekken van je belastbaar inkomen in box 1, tegen het belastingtarief dat voor jou geldt (tot maximaal 49,50% in 2026). Je inleg is dus fiscaal aftrekbaar. Daardoor betaal je minder inkomstenbelasting. Aan je aftrek zit wel een maximum: dit is afhankelijk van je jaarruimte en/of reserveringsruimte.

Pas op het moment dat je met pensioen bent, betaal je belasting over je lijfrente-uitkeringen. Vanaf de AOW-leeftijd val je meestal in een lager belastingtarief (17,85% over de eerste schijf t/m € 38.883,- in 2026). Zo kun je daar dus van profiteren.

Bekijk hieronder ook de uitlegvideo over belastingvoordelen voor zzp'ers.

Uitlegvideo belastingvoordelen voor zzp'ers

Nog een voordeel: over het vermogen dat je opbouwt in box 1, betaal je geen vermogensrendementsheffing. Wel belangrijk om te beseffen: tot je met pensioen gaat kun je in principe geen geld van deze rekening opnemen. Ook niet als je een huis wilt kopen of een tijdje geen opdrachten hebt. Lees ook deze vijf vragen om jezelf te stellen voordat je begint met banksparen.

Goed om te weten: je mag per jaar een maximaal bedrag aftrekken van je inkomen bij je belastingaangifte. Zo profiteer je van belastingvoordeel. Hoeveel dat is, hangt onder andere af van je jaarruimte en reserveringsruimte. Verderop in dit artikel leggen we uit hoe je die berekent.

Bespreek je pensioen met je adviseur

Meer weten over de voor- en nadelen van de verschillende manieren om pensioen op te bouwen? Lees ons blog Geld voor later: 6 manieren om daar nu al voor te zorgen. Wat je het best kunt kiezen, hangt af van jouw persoonlijke situatie. Een onafhankelijk financieel adviseur kan je vertellen wat in jouw situatie slim is om te doen.

Aanvullend pensioen opbouwen door te sparen en/of te beleggen in box 1

Als je kiest voor banksparen, heb je meerdere opties. Zo kun je pensioensparen. Hierbij spaar je op een geblokkeerde bankspaarrekening voor extra pensioen. Maar wist je dat inflatie ervoor kan zorgen dat je opgebouwde geld minder waard wordt? En dat dit invloed heeft op wat je straks écht kunt kopen van je pensioenuitkering? Gelukkig kun je die koopkracht zelf beïnvloeden door ook te kiezen voor pensioenbeleggen. Dan bouw je vermogen op door te beleggen op een geblokkeerde bankspaarrekening. Beide opties leveren je mogelijk belastingvoordeel op.

Het verschil? Met pensioensparen krijg je vaste of variabele rente. Terwijl je rendement bij pensioenbeleggen bestaat uit koerswinst, dividend of rente op obligaties. Let wel op: aan beleggen zijn altijd kosten en risico’s verbonden. Zo bestaat de kans dat je je inleg of een deel daarvan verliest. Daarnaast geldt: de waarde van je belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Sparen en beleggen combineren

Lijken pensioenbeleggen en pensioensparen je allebei wel wat? Bij ons kun je sparen en beleggen combineren op één rekening. Met Aanvullende PensioenOpbouw van Nationale-Nederlanden kies je zelf of je belegt, spaart of een combinatie maakt. En hoe je je vermogen tussen sparen en beleggen verdeelt. Wil je het tussendoor aanpassen? Dat kan gewoon!

Hoe groot kan jouw pensioenpot worden?

Kies je voor Aanvullende PensioenOpbouw? Dan maak je kans op een hoger rendement als je ook belegt voor je pensioen. Hoeveel dat opgebouwde vermogen dan ongeveer wordt? Deze tool geeft een indicatieve berekening van je opgebouwde vermogen.

Wat is jaarruimte zzp?

Bij banksparen kun je mogelijk van belastingvoordeel profiteren. Via je aangifte inkomstenbelasting krijg je een deel van je inleg terug van de Belastingdienst. Maar dan moet je wel een pensioengat of pensioentekort hebben opgelopen in het vorige kalenderjaar. Dat heb je als je vorig jaar te weinig pensioen hebt opgebouwd. De hoogte van je pensioentekort bepaalt hoeveel je maximaal mag inleggen. Dat is je jaarruimte. Oftewel: het bedrag dat je van de Belastingdienst mag gebruiken om met belastingvoordeel pensioen op te bouwen.

Hoe bereken je je jaarruimte?

Je jaarruimte is elk jaar anders. Om je jaarruimte te berekenen heb je een aantal gegevens nodig: je belastingaangifte van het vorige jaar, je jaarrekening en soms ook je ingelegde pensioenpremie of je factor A (dit hangt af van je pensioenregeling). Alles bij de hand? Gebruik dan onze rekenhulp jaarruimte berekenen.

Wat is je reserveringsruimte?

Hoor je nu pas voor het eerst over je jaarruimte? En heb je die nog nooit gebruikt? Geen zorgen. Je kunt namelijk alsnog van meerdere jaren je jaarruimte gebruiken om te sparen en/of beleggen voor extra pensioen. Dat kan met je reserveringsruimte. Reserveringsruimte is je ongebruikte jaarruimte van de afgelopen tien jaar. Dat wordt ook wel ‘inhaalruimte’ genoemd. Handig dus als je wat later begint met aanvullend pensioen opbouwen.

Hoe bereken je je reserveringsruimte?

Je kunt je reserveringsruimte berekenen op de site van de Belastingdienst. Pak hiervoor je inkomensgegevens en pensioenopbouw van de afgelopen tien jaar erbij.

Heb je zowel jaarruimte over dit jaar als reserveringsruimte? Gebruik dan eerst je reserveringsruimte. Zo voorkom je dat eerdere niet-gebruikte jaarruimte verloren gaat. Je mag je jaarruimte uit dit jaar én je reserveringsruimte overigens wel tegelijk storten.

Wat houdt factor A in en hoe kom ik aan mijn factor A?

Je factor A heb je nodig voor het berekenen van je jaarruimte. Je factor A is het bedrag dat je in een bepaald kalenderjaar aan pensioen hebt opgebouwd bij je werkgever. Bij pensioenregelingen die al zijn aangepast aan de nieuwe pensioenwet heb je niet je factor A, maar je ingelegde pensioenpremie nodig om je jaarruimte te berekenen. Ben je het hele jaar zzp’er geweest? Dan heb je in de meeste gevallen dus geen factor A of ingelegde pensioenpremie. Heb je nog wel een deel van het jaar pensioen opgebouwd bij je werkgever? Dan heb je wel de factor A of de ingelegde pensioenpremie uit het vorige jaar nodig voor het berekenen van je jaarruimte van dit jaar. Je vindt ‘m in het Uniform Pensioen Overzicht (UPO) op Mijnpensioenoverzicht.nl.

Wat is de fiscale oudedagsreserve (FOR)?

Nog zo’n term die vaak voorbijkomt als het gaat om het zzp pensioen. Met de fiscale oudedagsreserve (FOR) mocht je elk jaar een deel van je winst reserveren op de balans van je onderneming. Deze regeling is begin 2023 afgeschaft. Had je al een FOR? Dan geldt er een overgangsregeling. Lees wat je moet weten over de afschaffing van de fiscale oudedagsreserve.

Wat betekent de nieuwe pensioenwet voor zzp’ers?

Sommige regelingen worden afgeschaft, andere komen erbij. Zoals de nieuwe Wet toekomst pensioenen. Die heeft ook invloed op zelfstandig ondernemers. Zo krijg je bijvoorbeeld meer ruimte om fiscaal vriendelijk pensioen op te bouwen. Ook mag je tot vijf jaar na je AOW-leeftijd belastingvriendelijk pensioen opbouwen. Eerst was dit tot je AOW-leeftijd.

Vrijwillig deelnemen aan een pensioenregeling

Ook is er een ‘experimenteerbepaling’ opgenomen in de nieuwe pensioenwet. Dit houdt in dat je als zelfstandig ondernemer bij wijze van experiment vrijwillig kunt deelnemen aan een pensioenregeling in de tweede pijler.

Zzp’ers zouden dus mee kunnen doen met de regeling van bijvoorbeeld een bedrijfstakpensioenfonds. Maar het pensioenfonds moet deze deelname dan wel openstellen. Voorbeelden hiervan zijn het Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PZFW) en bpfBOUW. Is het een succes? Dan wordt het waarschijnlijk omgezet in een wettelijke regeling.

Hoeveel pensioen moet je als zzp’er opbouwen?

Wat voor jou een goed pensioen is, hangt af van je persoonlijke situatie en wensen. Hoeveel geld komt er binnen? Hoe zien je toekomstdromen eruit? En op welke leeftijd wil je met pensioen?

ls vuistregel voor een goed pensioen wordt vaak gebruikt om een totaalpensioen van 70% van je laatstverdiende bruto-inkomen na te streven. Dan heb je ongeveer hetzelfde te besteden als nu. Je kosten gaan later namelijk meestal omlaag. Bijvoorbeeld omdat je kinderen uit huis gaan. Of omdat je je hypotheek aflost. Voor een persoonlijke berekening verwijzen we je graag door naar een onafhankelijk financieel adviseur.

Wil je toch meteen een inschatting maken? Gebruik dan de rekenhulp van Wijzer in geldzaken eens. Daarmee reken je uit hoeveel je nu per maand of per jaar moet wegzetten om straks een bepaalde pensioenuitkering te krijgen. Of andersom. Stel dat je nu € 200,- per maand inlegt, hoeveel is je opgebouwde pensioen dan straks?

Hoeveel moet je als zzp’er per maand inleggen voor je pensioen?

Als je de vuistregel van een pensioen van 70% van je laatstverdiende bruto-inkomen nastreeft komt dit voor veel zzp’ers neer op een jaarlijkse inleg van ongeveer 30% van je pensioengrondslag. Je pensioengrondslag is je bruto-inkomen min de AOW-franchise (€ 19.172,- in 2026). Maar let op; ook dit is een vuistregel. Voor een persoonlijke berekening verwijzen we je graag door naar een onafhankelijk financieel adviseur.

Je bent niet verplicht om maandelijks een bepaald bedrag in te leggen. Heb je een jaar minder werk? Dan kun je minder – of helemaal niets – inleggen. In een goed jaar kun je meer opzijzetten. Maar om van belastingvoordeel te genieten, is het verstandig maximaal je jaarruimte en/of reserveringsruimte in te leggen voor je pensioen.

Hoe werkt het als je straks pensioen krijgt?

Allereerst krijg je dan AOW. Kies je daarnaast voor banksparen, dan krijg je ook lijfrente-uitkeringen. Kies je voor Aanvullende PensioenOpbouw van Nationale-Nederlanden, dan werkt het als volgt.

Voor het uitkeren van je opgebouwde vermogen open je op de einddatum van Aanvullende PensioenOpbouw een uitkeringsrekening. Bijvoorbeeld onze Aanvullende PensioenUitkering. Vanaf deze rekening ontvang je de periodieke uitkeringen als aanvulling op je AOW. De hoogte van je periodieke uitkeringen hangt af van de hoogte van het bedrag dat je met banksparen hebt opgebouwd. En van de actuele rente op het moment dat je een uitkeringsrekening opent. En van de gekozen uitkeringsduur.