Waarom Guus al op zijn 28e begon met aanvullend pensioen opbouwen

Ja, hij was er vroeg bij. En nee, niet omdat hij van huis uit had meegekregen dat een aanvullend pensioen zo belangrijk is. Zijn vader werkte zijn hele leven bij de Koninklijke Luchtmacht. Die hoefde zich nooit zorgen te maken om zijn pensioen. Hij bouwde namelijk een goed werkgeverspensioen op via de overheid.

Na zijn studie en dienstplicht, waarin hij al ABP-pensioen opbouwde, ging Guus drie dagen per week werken bij de universiteit als docent en onderzoeker. Daarnaast werd hij waarnemer in een praktijk in Utrecht. In 1990 startte hij zijn eigen parttimepraktijk naast zijn baan bij de universiteit. Heel leuk en uitdagend, vond hij. “Ik ben niet het type dat vijf dagen op dezelfde plek wil werken. Ik heb afwisseling nodig.”

Liever te veel dan te weinig

“Op je 28e weet je natuurlijk niet hoe je leven verder gaat lopen”, vertelt Guus. “Maar ik wist al wel: met maar drie dagen loondienst bouw ik te weinig pensioen op. Misschien was ik een beetje overbezorgd. Toch nam ik het zekere voor het onzekere. Liever te veel pensioen opbouwen dan straks geld tekortkomen.”

Guus wist dat een lange looptijd verstandig is als je aanvullend pensioen opbouwt. Dan heeft je geld langer de tijd om te groeien. En is er meer ruimte om tegenvallers op te vangen. “Als je vroeg begint, hoef je jaarlijks niet zoveel geld in te leggen.”

Bovendien was de rente op een lijfrenteverzekering in die periode hoog. Daarvan was Guus zich ook bewust. Hij was altijd al geïnteresseerd in financiën. Zo was hij in zijn studententijd penningmeester van zijn studievereniging. Ook het mogelijke belastingvoordeel sprak hem aan. Je inleg mag je, binnen bepaalde grenzen, aftrekken van je belastbaar inkomen. Hierdoor betaalde hij minder inkomstenbelasting.

Koopkracht behouden

Naast zijn ABP-pensioen (het pensioenfonds voor de overheid en het onderwijs) sloot hij meerdere koopsompolissen af. Die zijn vergelijkbaar met de huidige lijfrentes. “Ik begon met een koopsompolis van zo’n 10.000 gulden. Omgerekend is dat zo’n € 5.000,-, al zou dat door de inflatie nu naar verhouding meer zijn. Uiteindelijk heb ik jarenlang 20.000 gulden opzijgezet. Door het hoge rendement groeide dat hard.”

“Een inleg van 20.000 gulden klinkt misschien veel, maar ik ben altijd bewust met mijn geld omgegaan. Onder meer omdat ik het belangrijk vond om ook later nog voldoende geld te hebben. Ik was me ervan bewust dat ik anders waarschijnlijk pensioen tekort zou komen.”

De oud-tandarts heeft daarnaast altijd rekening gehouden met inflatie. Hij wilde dat zijn pensioen zijn waarde behield. Ook als de prijzen stijgen. “De inflatie was soms 2% of 3% per jaar. Dat valt mee, denk je misschien. Maar over twintig jaar kan je pensioen zomaar een derde minder waard zijn. Dat gaat best hard.” Daarom legde Guus best fors in – zoveel als belastingtechnisch verstandig was. “We zijn altijd heel spaarzaam geweest, dus we konden dat gelukkig ook wel missen.”

Hoe hij de hoogte van zijn inleg bepaalde? Dat liet hij afhangen van zijn mogelijke belastingvoordeel. Tegenwoordig is daarvoor de jaarruimte bepalend. Dit is het maximale bedrag dat je jaarlijks mag inleggen met belastingvoordeel. Je hebt jaarruimte als je een pensioengat hebt. En dus minder pensioen opbouwt dan je nodig hebt om te leven zoals je wilt. Bijvoorbeeld omdat je (deels) onderneemt, net als Guus. En in dat geval geen (volledig) pensioen opbouwt via een werkgever.

De hoogte van je jaarruimte verschilt per jaar. Je jaarruimte in het ene jaar hangt af van je situatie het jaar ervoor. Heb je je jaarruimtes van de afgelopen jaren nog niet gebruikt? Dat kan dat alsnog. Dit doe je met je ‘reserveringsruimte’. Tot tien jaar terug kun je deze gebruiken om belastingvriendelijk te sparen/en of beleggen voor extra pensioen.

Verre reizen maken

In 2000 stopte Guus met zijn praktijk. Hij was inmiddels ook al geswitcht van de Universiteit Utrecht naar de Universiteit van Amsterdam. Hier was hij verbonden aan Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA). “Ik vond het lastig alles te blijven combineren. De praktijk moest goed lopen, en ik was druk op de universiteit. Ik was begonnen aan een promotietraject en ook nog vaak in het buitenland voor lezingen en congressen. Ik werkte regelmatig zestig uur per week. En zat om tien over zes al in de auto naar Amsterdam.”

Uiteindelijk besloot hij op zijn 65e te stoppen met werken. “Toen ik net begon, dacht ik altijd: ik stop op mijn 60e. Niet omdat ik een hekel aan mijn werk had. Maar mijn vader was al op zijn 55e gestopt. En toen ik jong was, zag ik voor me dat mijn vrouw en ik dan meer tijd zouden hebben om te reizen. Maar na ons afstuderen hebben we ook al veel verre reizen gemaakt. Daar ben ik achteraf blij mee – op die leeftijd was dat fysiek toch makkelijker dan nu. Al gaan we nu ook nog regelmatig weg.”

De laatste vijf jaar heeft Guus nog met veel plezier gewerkt. Tot corona uitbrak. “Communiceren op afstand was niet mijn favoriete bezigheid”, zegt hij met een glimlach. Guus regelde veel zelf, maar toen hij dicht bij de uitkeerfase kwam vroeg hij wel advies. Met een financieel adviseur besprak hij op welk moment hij de lijfrente het beste kon laten uitkeren. Hij kon een deel van zijn ABP-pensioen anderhalf jaar naar voren halen. Daardoor kon hij de tijd tot zijn pensioenleeftijd vrij makkelijk overbruggen.

Flink wennen

Hoe was het om van een bomvolle werkweek ineens naar zeeën van tijd te gaan? Guus, eerlijk: “Het was flink wennen. Het is heel gek, je zit van de ene op de andere dag zonder werk. In één keer doe je niets meer met de kennis die je jarenlang opgebouwd hebt. Ik heb nog een promovenda begeleid en wel eens geholpen bij een kort project. Maar dat is toch anders. Het ging me niet om status. Meer om het gevoel dat ik mezelf niet meer nuttig kon maken. Ook miste ik mijn collega’s in het begin.”

“Het heeft me denk ik wel drie jaar gekost om een beetje af te kicken. Alsof je een marathon hebt gelopen, op een stoel gaat zitten en ineens denkt: en nu? Je dagritme is ineens zó anders. Vroeger zat ik om 7 uur ’s ochtends achter mijn bureau. Nu hoef ik me niet te haasten. En kan ik in alle rust koffiedrinken.”

Zekerheid en rust

Inmiddels vindt Guus het heerlijk om met pensioen te zijn. “De tijd gaat razendsnel. Mijn vrouw en ik ondernemen veel en hebben sinds een paar jaar een kleinzoon. Een geweldige nieuwe fase in ons leven. Laatst waren we bijvoorbeeld op bezoek bij mijn zwager in Hongarije. Daar hebben we nu alle tijd voor.”

Op financieel vlak hoeft hij zich in ieder geval geen zorgen te maken. Hij heeft een goed pensioen opgebouwd, en zijn vrouw ontvangt ook een prima ABP-pensioen. “Ik ben nog elke dag blij dat ik het op tijd geregeld heb. Het geeft rust om te weten dat het goed zit. Ook in het geval de economie de komende jaren achteruitgaat.”

Guus raadt alle (jonge) ondernemers aan op tijd te beginnen met aanvullend pensioen opbouwen. “Als je het geld kunt missen, natuurlijk. Maar het is zonde als je het pas laat regelt. Hoe eerder je begint, hoe meer rendement je waarschijnlijk opbouwt. Je hoeft echt geen € 20.000,- per jaar apart te zetten. Een paar duizend scheelt ook al veel. Misschien lever je even wat luxe in. Maar dat betaalt zich dubbel en dwars uit als je met pensioen gaat. Niet alleen in geld, ook in zekerheid en rust. Geloof me, dat gevoel is veel waard.”