Aanvullende pensioenopbouw: zo werkt het

Met Aanvullende PensioenOpbouw van Nationale-Nederlanden kun je zelf extra pensioen opbouwen naast je AOW en eventuele pensioenregeling via je werkgever(s). Je kiest daarbij voor sparen, beleggen of een combinatie van beide. Zo bepaal je zelf hoe je extra pensioenvermogen voor later opbouwt.

Voor een lijfrenterekening zoals Aanvullende PensioenOpbouw gelden fiscale regels. Je krijgt bijvoorbeeld te maken met begrippen als jaarruimte en reserveringsruimte. Wat dat is, leggen we je uit in dit artikel. Ook vertellen we je welke mogelijkheden er zijn.

Wat aanvullende pensioenopbouw is

Niet iedereen bouwt automatisch voldoende pensioen op voor later. Heb je een pensioengat of pensioentekort? Bijvoorbeeld omdat je geen pensioen opbouwt via een werkgever? Of omdat je beperkt pensioen opbouwt? Dan kun je aanvullend pensioen opbouwen naast je AOW en eventueel werkgeverspensioen. Of het pensioen dat jij opbouwt voldoende is, hangt af van de regelingen én van jouw pensioenwensen.

Als je een pensioentekort hebt, kun je dus zelf aanvullend pensioen opbouwen. Bijvoorbeeld met een bankspaarrekening, zoals Aanvullende PensioenOpbouw van Nationale-Nederlanden. Het doel van Aanvullende PensioenOpbouw is om het verschil te verkleinen tussen het inkomen dat je verwacht nodig te hebben na je pensionering en het pensioen dat je al opbouwt. Dit is bijvoorbeeld interessant als je zzp’er bent, maar ook als je in loondienst werkt en twijfelt of je genoeg geld opbouwt voor later.

Een belangrijk fiscaal voordeel van Aanvullende PensioenOpbouw is dat de inleg onder voorwaarden aftrekbaar is van het belastbaar inkomen in box 1. Daardoor betaal je nu minder inkomstenbelasting. Op een later moment, wanneer het opgebouwde kapitaal wordt uitgekeerd als pensioeninkomen, betaal je inkomstenbelasting over de uitkeringen. Vaak val je dan in een lager belastingtarief.

Goed om te onthouden: hoeveel je jaarlijks mag inleggen hangt altijd af van je jaarruimte en eventuele reserveringsruimte.

Hoe jaarruimte en reserveringsruimte werken

Als je aanvullend pensioen wilt opbouwen, krijg je niet onbeperkt fiscale aftrek. Je jaarruimte is het bedrag dat je in één jaar met mogelijk belastingvoordeel mag gebruiken voor extra pensioenopbouw. Heb je die ruimte in eerdere jaren niet volledig benut? Dan kun je gebruikmaken van reserveringsruimte. Dat is de ongebruikte jaarruimte van maximaal tien eerdere jaren.

Jaarruimte
Je jaarruimte is het bedrag dat je in één jaar met mogelijk belastingvoordeel mag gebruiken voor extra pensioenopbouw. Het is dus de fiscale ruimte die je hebt om belastingvriendelijk pensioen op te bouwen via een lijfrente.

Hoeveel jaarruimte je hebt, hangt onder andere af van je inkomen in het voorgaande jaar en van de pensioenopbouw die je eventueel al hebt via een werkgever. De inleg die je binnen je jaarruimte doet, mag je aftrekken van je belastbaar inkomen in box 1.

Reserveringsruimte
Heb je in eerdere jaren niet alle beschikbare jaarruimte gebruikt? Dan kun je die gemiste ruimte alsnog benutten. Dat heet reserveringsruimte. Je reserveringsruimte is de optelsom van niet-gebruikte jaarruimtes uit de afgelopen tien jaar. Daarmee kun je gemiste pensioenopbouw uit eerdere jaren alsnog inhalen. Dat kan bijvoorbeeld interessant zijn als je inkomen in een bepaald jaar hoger is en je extra geld beschikbaar hebt om voor je pensioen opzij te zetten. Zo kan reserveringsruimte een handige aanvulling zijn op de jaarruimte van het huidige jaar.

Belangrijke begrippen uitgelegd

Om je jaarruimte te berekenen, kom je verschillende fiscale begrippen tegen. Die bepalen samen hoeveel ruimte je hebt om aanvullend pensioen op te bouwen. Daarom is het handig om te weten wat deze termen betekenen. Je jaarruimte bereken je eenvoudig met onze handige rekenhulp. De formule die hierachter zit is: jaarruimte = (30% x premiegrondslag) - (6,27 x Factor A).

• Premiegrondslag: De premiegrondslag is het deel van je inkomen waarover je fiscale jaarruimte wordt berekend. Hierbij wordt onder andere rekening gehouden met de AOW. Je premiegrondslag is het bruto (pensioengevend) inkomen min de AOW-franchise.
• Pensioengevend inkomen: Dit is het inkomen dat meetelt voor de berekening van je pensioenopbouw. Op basis van dit inkomen wordt bepaald hoeveel fiscale ruimte je mogelijk hebt om aanvullend pensioen op te bouwen.
• AOW franchise: De AOW franchise is dat deel van je inkomen waarover je geen aanvullend pensioen mag opbouwen, omdat je daar later ook inkomen uit ontvangt.
• Factor A (pensioenaangroei): Factor A is het bedrag dat je in een bepaald jaar via je werkgever aan pensioen hebt opgebouwd. Dit wordt ook wel pensioenaangroei genoemd. De factor A wordt gebruikt bij de berekening van je jaarruimte. Hoe meer pensioen je al hebt opgebouwd, hoe kleiner je beschikbare jaarruimte meestal wordt. Bij pensioenregelingen die al zijn aangepast aan de nieuwe pensioenwet heb je niet je factor A, maar je ingelegde pensioenpremie nodig om je jaarruimte te berekenen.

Voor wie is aanvullende pensioenopbouw interessant

Soms ontstaat er dus een verschil tussen het pensioen dat je later verwacht te ontvangen en het inkomen dat je denkt nodig te hebben. Dat noemen we ook wel een pensioengat of pensioentekort.

Een pensioengat kan verschillende oorzaken hebben:

• Je bent zzp'er en bouwt geen pensioen op via een werkgever
• Je bouwt via je werkgever minder pensioen op dan je verwacht
• Je werkt parttime en bouwt daardoor minder pensioen op
• Je hebt een periode niet gewerkt
• Je hebt een periode in het buitenland gewoond
• Je bent regelmatig van werkgever gewisseld
• Je bent gescheiden
• Je hebt een wisselend inkomen waardoor je pensioenopbouw niet elk jaar hetzelfde is
• Je bent directeur-grootaandeelhouder (dga) en regelt je pensioen grotendeels zelf

Herken je je in één of meer van deze situaties? Dan kan Aanvullende PensioenOpbouw interessant zijn. Daarmee bouw je zelf extra pensioenvermogen op naast je AOW en eventuele pensioenregeling via een werkgever.
Hoeveel je fiscaal voordelig kunt inleggen, hangt af van je beschikbare jaarruimte en mogelijk ook van je reserveringsruimte. Daarom is het verstandig om eerst inzicht te krijgen in jouw persoonlijke situatie.

Sparen en/of beleggen voor extra pensioen

Met Aanvullende PensioenOpbouw bouw je vermogen op voor later. Omdat je pensioen misschien nog jaren of zelfs tientallen jaren weg is, speelt niet alleen de hoogte van je vermogen een rol. Ook de koopkracht van dat vermogen is belangrijk.

Door inflatie stijgen prijzen in de loop van de tijd. Daardoor kun je in de toekomst minder kopen met hetzelfde geld. Daarom is het goed om na te denken over de manier waarop je je pensioenvermogen wil laten groeien. Meer over de invloed van inflatie op de koopkracht van je aanvullend pensioen

Sparen voor pensioen
Kies je voor sparen? Dan bouw je vermogen op tegen een variabele rente of een vaste rente met een deposito. Dat geeft meer zekerheid over het opgebouwde saldo en zorgt voor minder schommelingen dan beleggen. Tegelijkertijd kan de groei van je vermogen beperkt zijn. Daardoor bestaat de kans dat de waarde van je geld op langere termijn minder hard groeit dan de prijzen, waardoor je koopkracht daalt.

Beleggen voor pensioen
Kies je voor beleggen? Dan beleg je voor de lange termijn. Beleggen biedt meer kans op groei van je pensioenvermogen en kan helpen om inflatie op langere termijn bij te houden. Beleggen brengt kosten met zich mee en kent risico’s. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Sparen en beleggen combineren
Je kunt ook sparen en beleggen combineren. Zo combineer je de zekerheid van sparen met de groeikansen van beleggen.

• Pensioenbeleggen heeft historisch gezien hogere rendementen opgeleverd dan sparen, maar brengt ook risico's met zich mee. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.
• Hoe langer de looptijd van je beleggingen, hoe meer tijd er doorgaans is om eventuele koersdalingen op te vangen.
• Naarmate de pensioendatum dichterbij komt, is het verstandig om de risico’s van je beleggingen geleidelijk af te bouwen. Nationale-Nederlanden belegt bij Aanvullende PensioenOpbouw altijd via de lifecycle-methode. Daarbij wordt je beleggingsrisico automatisch afgebouwd totdat je de AOW-leeftijd bereikt.

Rekenvoorbeelden over 10, 20 en 30 jaar

Bij dit rekenvoorbeeld gaan we uit van een maandelijkse inleg van € 200,-. De bedragen zijn indicatief en laten zien welk vermogen je ongeveer kunt opbouwen over 10, 20 en 30 jaar als je spaart of belegt. Met pensioenbeleggen heb je kans op een hoger rendement dan bij banksparen. Het werkelijke rendement kan hoger of lager uitvallen

Bron: Nationale-Nederlanden Investment Office, op basis van beheerd beleggen, een neutraal beleggingsprofiel, portefeuille Wereld, met lifecycle-methode. Alle verwachte kosten zijn al van de getoonde verwachte resultaten afgetrokken.

Let op: Beleggen brengt kosten en risico’s met zich mee. De waarde van je beleggingen kan schommelen. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Het verwachte resultaat is slechts een inschatting.

Eenmalig geld inleggen voor pensioen

Soms heb je een groter bedrag tot je beschikking. Denk aan een bonus die je krijgt of de opbrengst van bezittingen. Misschien wil je een deel van je spaargeld gebruiken. Heb je voldoende jaarruimte of reserveringsruimte? Dan kun je dat bedrag ook in één keer gebruiken voor aanvullende pensioenopbouw. Je stort dan eenmalig op je pensioenrekening in plaats van periodiek.

Houd er wel rekening mee dat je het geld dat je op een pensioenrekening stort niet zomaar tussentijds kunt opnemen. Daarom is het verstandig om naast je pensioenopbouw ook spaargeld en/of beleggingen te hebben waar je direct bij kunt voor onverwachte uitgaven.

Aanvullende pensioenopbouw als dga

Ben je directeur-grootaandeelhouder (dga)? Dan bouw je niet altijd pensioen op via een pensioenfonds of werkgeversregeling. Je bent dus zelf verantwoordelijk voor het regelen van een aanvullend pensioen. Met Aanvullende PensioenOpbouw kun je zelf vermogen opbouwen voor later, binnen de fiscale mogelijkheden van jaarruimte en reserveringsruimte.

Jaarruimte voor dga's
Ben je directeur-grootaandeelhouder (dga)? Dan kun je voor Aanvullende PensioenOpbouw gebruikmaken van de fiscale ruimte die voor jou beschikbaar is. Sinds de Wet toekomst pensioenen mag je ook als dga tot maximaal 30% van de pensioengrondslag gebruiken voor aanvullende pensioenopbouw, binnen de maximale jaarruimte.
Ook hier geldt dat de daadwerkelijke jaarruimte de bepalende grens is voor de fiscaal aftrekbare inleg. Heb je in eerdere jaren niet alle beschikbare ruimte benut? Dan kun je mogelijk ook reserveringsruimte gebruiken.

Voordelen van een aanvullend pensioen voor dga's

• Een lijfrente, zoals Aanvullende PensioenOpbouw van Nationale-Nederlanden, is één van de manieren waarop je als dga aanvullend pensioen kunt opbouwen. Je bouwt vermogen op voor later via een geblokkeerde pensioenrekening waarop je kunt sparen en/of beleggen.
• Als directeur-grootaandeelhouder (dga) heb je vaak geen verplicht werkgeverspensioen. Zo kan de volledige fiscale jaarruimte beschikbaar zijn voor aanvullende pensioenopbouw.
• Binnen je beschikbare jaarruimte en/of reserveringsruimte is de inleg aftrekbaar in box 1. De premie trek je af tegen het huidige belastingtarief van maximaal 49,5%. Bij uitkering betaal je belasting tegen het dan geldende tarief.
• Het opgebouwde kapitaal valt niet in box 3 en is vrijgesteld van vermogensrendementsheffing zolang het binnen de pensioenregeling blijft.
• Als dga kun je tot maximaal 30% van het pensioengevend inkomen inleggen voor aanvullende pensioenopbouw, binnen de berekende jaarruimte. Heb je in eerdere jaren niet alle beschikbare ruimte benut? Dan kun je mogelijk ook gebruikmaken van reserveringsruimte uit de afgelopen tien jaar voor een eenmalige hogere storting.

Meer over pensioen opbouwen als dga

Belangrijke risico's en aandachtspunten

Aanvullende PensioenOpbouw in box 1 biedt fiscale voordelen. Daarvoor gelden wel een aantal voorwaarden en spelregels:

• Je kunt gebruikmaken van je beschikbare jaarruimte en mogelijk ook van je reserveringsruimte.
• Je inleg is onder voorwaarden fiscaal aftrekbaar van je belastbaar inkomen in box 1. Daardoor betaal je minder inkomstenbelasting.
• Je mag vermogen opbouwen tot vijf jaar na het bereiken van je AOW-leeftijd.
• Het opgebouwde vermogen laat je periodiek uitkeren, Je bepaalt zelf de periode. Over de uitkeringen betaal je belasting. Vaak val je dan in een lager belastingtarief.
• Voor je uitkeringen gelden fiscale spelregels. Die zijn afhankelijk van je leeftijd op het moment dat je de uitkeringen laat beginnen.
• Het opgebouwde vermogen telt niet mee voor de vermogensbelasting in box 3.
• Op het moment dat het pensioen wordt uitgekeerd, betaal je inkomstenbelasting volgens de dan geldende regels.
• Je geld staat op een geblokkeerde rekening. Je kunt tussentijds geen geld opnemen zonder financiële gevolgen. Een tussentijdse opname kan ertoe leiden dat je er inkomstenbelasting over betaalt en een revisierente van 20%. Zorg dus dat je een aparte buffer achter de hand hebt, zodat je bij een inkomensdip of grote uitgave niet gedwongen bent je aanvullende pensioenpot toch aan te spreken.

Deze fiscale voordelen zijn bedoeld om aanvullende pensioenopbouw aantrekkelijk te maken voor mensen die zelf extra pensioen willen opbouwen. Daarom is het belangrijk om vooraf te bekijken hoeveel fiscale ruimte je hebt en welke vorm van pensioenopbouw bij jouw situatie past.

Meer over de fiscale regels van aanvullend pensioen

Veelgestelde vragen