Ga direct naar inhoud

Wat betekent CO2? En wat is de CO2-footprint van je huis?

Deze informatie hoort bij Duurzaam en Gezond Wonen

CO2 is vast geen onbekende term voor je. Maar wat betekent CO2 nou precies? Wat stoot het meeste CO2 uit? En hoe zit het met de voetafdruk van je huis? Vijf vragen en antwoorden over CO2-uitstoot.

Wat betekent CO2?

CO2 staat voor koolstofdioxide. CO2 is een broeikasgas, net als bijvoorbeeld waterdamp, ozon en methaan. Deze stoffen komen van nature voor in onze atmosfeer. CO2 is zelf dus niet per definitie slecht. Integendeel! Planten zetten bijvoorbeeld CO2 om in zuurstof. Mensen en dieren ademen op hun beurt zuurstof in en CO2 uit.

Maar CO2 komt op allerlei manieren vrij. Een van de bekendste, en vervuilendste, is het verbranden van fossiele brandstoffen. Dat gebeurt door de industrie, door vervoer en bijvoorbeeld energieverbruik. Dat laatste is bijvoorbeeld uitstoot door het verwarmen van je huis. Zo is 1 m3 aardgas gelijk aan ongeveer 1,78 kg CO2-uitstoot. 1 kWh stroom is circa 0,37 kg CO2-uitstoot.

In Nederland was in 2021 de CO2-uitstoot 141,5 megaton. Oftewel 141,5 miljard kg CO2, 2,1 procent meer dan in 2020. Dat blijkt uit voorlopige cijfers van het RIVM en het CBS.

Bekijk ook deze video over emissiecijfers

Wat is het gevolg van CO2-uitstoot?

Broeikasgassen absorberen warmtestraling en geven die geleidelijk weer af. Door te hoge CO2-uitstoot, warmt de aarde te veel op. Dat leidt tot klimaatverandering. Daardoor stijgt bijvoorbeeld de zeespiegel en schaadt het de biodiversiteit. Ook krijgen we te maken met extremer weer.

Daarom zijn in het Klimaatakkoord van Parijs stevige afspraken gemaakt. De gemiddelde wereldtemperatuur mag in 2050 maximaal 1,5 graad zijn gestegen. Nederland moet in 2030 de helft minder broeikasgassen uitstoten vergeleken met 1990. In 2050 moet de CO2-uitstoot zelfs netto-nul zijn.

Netto-nul betekent evenveel of minder CO2 uitstoten dan de atmosfeer op kan nemen. Wereldwijd gebruiken we nu meer van de aarde dan dat zij jaarlijks kan produceren. We staan als het ware in het rood. En dat elk jaar weer.

Wat betekent voetafdruk?

De CO2-footprint of -voetafdruk geeft aan hoeveel van CO2 je uitstoot. Dat gebeurt meestal in kilo’s of ton (1000 kg). De ecologische voetafdruk drukt uit wat we aan natuurlijke grondstoffen verbruiken.

Eten, reizen, kleding maken, afvalverwerking: al deze levensbehoeften vragen ruimte. De ecologische voetafdruk weergeeft dus hoeveel van de aardoppervlakte we consumeren. Dat gebeurt in hectare. Volgens de Global Footprint Network gebruikt een gemiddelde Nederlander per jaar 5,7 hectare. Dat zijn ongeveer acht voetbalvelden. Terwijl in Nederland 0,78 hectare biocapaciteit per persoon per jaar beschikbaar is. Zo krijgt ‘teruggeven aan de natuur’ toch een andere lading!

Wat stoot het meeste CO2 uit?

Een huishouden stoot per jaar ongeveer 19.000 kg CO2 per jaar uit, aldus Milieu Centraal. Ruim een kwart van de uitstoot van een gemiddeld huishouden (2,2 personen) komt uit vervoer. Dan gaat het om vliegen en autorijden, maar ook openbaar vervoer en de fiets. Naast vervoer is je huis een van de grootste CO2-bronnen. Tel je je woning (bouwmaterialen, interieur) en je energieverbruik op? Dan is je huis namelijk óók goed voor ruim een kwart van je CO2-uitstoot.

Hoe verklein je de uitstoot van je huis?

Wil je CO2 besparen? Dan moet je verduurzamen. Wat je CO2-uitstoot is, hangt sterk samen met hoeveel energie je verbruikt. Dat hangt van verschillende zaken af. Bijvoorbeeld hoe groot je huishouden en huis zijn. Maar ook de verhouding tussen grijze en groene stroom.

Stap waar mogelijk dus over op groene energie. In 2050 moeten alle woningen in Nederland zelfs aardgasvrij zijn. Dat is natuurlijk niet zomaar geregeld. Zorg om te beginnen voor goede isolatie en voldoende (energiezuinige) ventilatie. Zo blijft het comfortabel in huis en bespaar je energiekosten. Kook als het kan ook op inductie. Dat is een eerste, relatief makkelijke stap naar ‘van het gas af’. Bovendien is het een stuk gezonder. Bij het koken op gas komen namelijk veel meer ultrafijnstof en verbrandingsstoffen vrij.

Bouw of verbouw je je huis? Let dan goed op welke materialen je gebruikt. Kan je bijvoorbeeld hergebruiken of zijn er duurzamere alternatieven? Denk aan isolatiemateriaal gemaakt van vlas of zelfs gerecyclede kleding.

Minder gas, minder stroom, minder CO2:
met welke maatregel start jij?

Maatregel gas besparen Geschatte besparing in m3 per jaar* Geschatte vermindering in kg CO2**
Triple glas met isolerende kozijnen 500 tot 700 m3 895 tot 1253 kg CO2
Isoleren schuin dak (verwarmde zolder) 800 m3 1432 kg CO2
Spouwmuurisolatie vrijstaande woning 1300 m3 2327 kg CO2
Spouwmuurisolatie tussenwoning 320 m3 573 kg CO2
Douche-wtw (warmte-terugwinning) 70 tot 110 m3 125 tot 197 kg CO2
Zonneboiler (voor 4 personen) 180 m3 322 kg CO2
Maatregel stroom besparen Besparing in kWh per jaar* Vermindering in kg CO2**
10 zonnepanelen 3200 kWh 1184 kg CO2
Vloerverwarming met pompschakelaar 570 kWh 211 kg CO2
Wasdroger met energielabel B vervangen door model met label A++ 190 kWh 70 kg CO2
Koelvriescombinatie met energielabel E vervangen door model met label B 110 kWh 41 kg CO2
Balansventilatie: ventilator op wisselstroom vervangen door gelijkstroom 130 kWh per ventilator 48 kg CO2

* Bron: Milieu Centraal
** Berekening: Besparing x 1,79 (gas). Besparing x 0,37 (stroom).
Bijvoorbeeld: 800 m3 x 1,79 = 1432 kg CO2, en 3200 kWh x 0,37 = 1184 kg CO2.

Hoe groen en gezond woon jij? Doe de check


Wil je meer weten?

Meer gezond wonen

Wie gezonder wil leven, eet gezond, beweegt voldoende en haalt regelmatig een frisse neus. Maar wist je dat het klimaat ín je woning ook grote invloed heeft op je gezondheid?

Meer weten over gezond wonen