De klachten die je tijdens een burn-out of de perimenopauze ervaart kunnen erg op elkaar lijken. Het risico bestaat daarom dat er bij deze klachten niet gelijk aan de perimenopauze wordt gedacht. Dr. Marijke Schotanus-Dijkstra is psycholoog en onderzoeker aan de Universiteit Twente. Ze is gespecialiseerd in mentale gezondheid van vrouwen gedurende uitdagende levensfasen zoals de overgang. Marijke vertelt ons graag meer over de verschillen en overeenkomsten tussen een burn-out en de perimenopauze.
Klachten door burn-out of perimenopauze
“Stel je voor: je bent moeder, partner, mantelzorger en daarnaast heb je een drukke baan. Je hebt alles onder controle, maar dan voelt je lichaam ineens anders aan. Je slaapt onrustig, hebt spierpijn zonder dat je gesport hebt, durft ineens niet meer auto te rijden. Of je voelt je overprikkeld door dingen die je vroeger makkelijk deed.
Veel vrouwen tussen de 40 en 60 jaar ervaren deze klachten en gaan ermee naar een bedrijfsarts of huisarts. En in veel gevallen wordt het bestempeld als een burn-out, terwijl de overgang (ook wel de perimenopauze genoemd) een minstens zo grote rol kan spelen.
In veel gevallen wordt het bestempeld als een burn-out, terwijl de overgang een minstens zo grote rol kan spelen.
Wat is de perimenopauze?
De perimenopauze is de fase rondom de menopauze (de laatste menstruatie), die gemiddeld acht jaar kan duren. Vrouwen hebben hun laatste menstruatie gemiddeld als ze 51 jaar zijn. Maar het kan ook al veel eerder of later zijn. Dat betekent dat vrouwen ook al voor hun 40e klachten kunnen krijgen. Dit komt door schommelende en dalende hormoonspiegels. Veel vrouwen weten dit niet en denken pas rond hun 50e aan de overgang.
De hormoonschommelingen hebben effect op je hele lichaam én geest. Er zijn inmiddels meer dan 100 klachten bekend die met de overgang samenhangen. Maar vrijwel alle vrouwen krijgen tijdens de (peri)menopauze te maken met:
Veel overlap tussen een burn-out en de perimenopauze
Bij een burn-out staat volgens het psychologisch handboek uitputting centraal. Dit wordt veroorzaakt door langdurige overbelasting. Bij een burn-out moeten ten minste 3 van onderstaande klachten langer dan 6 maanden aanwezig zijn:
Herkenbaar? De klachten van een burn-out en de perimenopauze zijn voor een groot deel hetzelfde. En dat maakt het zo lastig om de klachten te herkennen. Voor jezelf, maar ook voor artsen en werkgevers.
Heb jij de Vi Health app al?
De Vi Health app helpt je tijdens de overgang: van een overgangscheck en symptoomtracking tot persoonlijk advies. Standaard bij onze aanvullende zorgverzekeringen Start, Extra, Compleet, Jij & Vitaal, Comfort en Top.
Waarom het belangrijk is om de oorzaak te achterhalen
Als je klachten worden veroorzaakt door hormonale schommelingen, dan helpt het niet om alleen rust te nemen. Je hormonen gaan gewoon door, hoeveel je ook uitrust. Hormonale ondersteuning, gesprekken met een arts die verstand heeft van de overgang of aanpassingen in je leefstijl kunnen dan veel effectiever zijn.
Als er wél sprake is van een burn-out door werkdruk of overbelasting, dan heeft alleen het behandelen met hormonen ook geen zin. Dan is het belangrijk om met je stress aan de slag te gaan en te herstellen.
En dan is er nog een derde mogelijkheid: je hebt last van een burn-out én de perimenopauze. Overgangsklachten (denk aan slecht slapen, concentratieproblemen en somberheid) maken je kwetsbaarder voor stress en overbelasting op het werk. Een recent onderzoek onder 760 Belgische vrouwen liet zien dat vrouwen die zowel overgangsklachten als werkproblemen hadden, een sterk verhoogde herstelbehoefte (61%) lieten zien. De herstelbehoefte is een alarmsignaal van het lichaam door een grote hoeveelheid stress. Dit is een belangrijke voorspeller van een burn-out. Heb je last van een burn-out én de perimenopauze? Dan vraagt dit ook om een andere benadering en behandeling van de klachten.
Hoe herken je het verschil tussen een burn-out of de perimenopauze?
Het is niet eenvoudig om erachter te komen of je klachten op een burn-out of de perimenopauze wijzen. Maar stel jezelf eens de volgende vragen:
Signalen die wijzen op perimenopauze
- Ben je tussen de 40 en 60 jaar?
- Is je menstruatie veranderd, onregelmatiger geworden of gestopt?
- Heb je ook lichamelijke klachten zoals nachtzweten, opvliegers of vaginale droogheid?
- Zijn je klachten geleidelijk ontstaan, zonder duidelijke piek of veranderingen in werkdruk?
Signalen die meer wijzen op burn-out
- Is er een duidelijke aanleiding in je werk- of privésituatie?
- Zijn de klachten begonnen na een langere periode van overbelasting?
- Zijn er weinig of geen veranderingen in je cyclus?
- Zijn de klachten vrijwel elke dag aanwezig?
Als je twijfelt is het altijd belangrijk om dit te bespreken met je huisarts én je bedrijfsarts. Stel daarbij ook specifiek de vraag: ‘Kan dit de perimenopauze zijn?’ Het helpt ook om je in te lezen of naar podcasts te luisteren over het onderwerp om te ontdekken of je iets herkent.
Van overleven naar begrijpen
Professor Jane Ussher, een Australische psycholoog gespecialiseerd in vrouwengezondheid, geeft aan dat we de overgang niet als probleem moeten zien, maar als een levensfase met nieuwe mogelijkheden. Ze adviseert: ‘Zie de perimenopauze niet als iets wat je overkomt, maar als een fase die je kunt begrijpen en navigeren. Praat erover met andere vrouwen en zoek hulp: medisch én menselijk.’
Of je nu een burn-out hebt, in de perimenopauze zit of allebei: je klachten zijn echt. Je verdient een arts die de juiste vragen stelt.”
Krijg meer grip op de overgang
Veel mensen weten en praten nog te weinig over de overgang. En daar brengen wij graag verandering in. Kies voor een zorgverzekering die met je meebeweegt. Vandaag nog midden in de overgang. Volgend jaar werken aan meer balans.
