In dit artikel gaan we dieper in op de mogelijkheden om je pensioendatum te plannen. Hierna weet je meer over je AOW-leeftijd, het pensioen via je werkgever en eerder of later stoppen met werken.
Stoppen met werken
Met pensioen gaan is eigenlijk niets anders dan definitief stoppen met werken. Je kunt zelf kiezen wanneer je met pensioen gaat. Voor de meeste mensen is onvoorbereid stoppen met werken financieel niet haalbaar. Daarom is het slim om te plannen wanneer je met pensioen gaat. Als je helemaal stopt met werken, zijn er grofweg drie bronnen om in je levensonderhoud te voorzien, namelijk:
• AOW (overheid)
• Pensioen (werkgever)
• Eigen middelen (spaargeld, lijfrente en andere inkomsten)
Geldzaken na pensioendatum
Als je nadenkt over stoppen met werken, is het belangrijk dat je een goed beeld hebt van je geldzaken na je pensioendatum. Breng deze zorgvuldig in kaart. Dat doe je door een financieel profiel op te stellen. Dit is een overzicht van alle inkomsten en uitgaven die je verwacht na je pensioendatum. Heb je een partner of gezin, dan is het verstandig om een financieel profiel voor het hele gezin op te stellen.
AOW-leeftijd
De AOW (Algemene Ouderdomswet) is het ‘basispensioen’ vanuit de overheid. De meeste mensen die in Nederland wonen (of hebben gewoond) krijgen deze uitkering. Wanneer je AOW krijgt, hangt af van je geboortedatum en hoe lang mensen in Nederland gemiddeld leven.
Elk jaar kijkt de overheid naar hoe lang mensen gemiddeld leven als de AOW-leeftijd is bereikt. Voor elk jaar dat mensen gemiddeld langer leven, gaat de AOW-leeftijd met acht maanden omhoog. Als de AOW-leeftijd wordt verhoogd, moet de overheid dit vijf jaar van tevoren bekend maken. Zit je vijf jaar of minder voor je AOW-leeftijd? Dan is je AOW-leeftijd dus definitief.
Bereken hier jouw verwachte AOW-leeftijd.
Pensioenuitkering: op welk moment?
Veel werknemers bouwen een pensioen op bij hun werkgever. Dit pensioen is ondergebracht bij een pensioenuitvoerder: een pensioenfonds, een verzekeraar of een premiepensioeninstelling (PPI).
De afgelopen jaren is de pensioenleeftijd in veel regelingen omhooggegaan. Hierdoor kan het voorkomen dat je nu pensioen hebt dat op verschillende leeftijden ingaat.
Voorbeeld
Pensioen 1 : pensioenleeftijd 65 jaar
Pensioen 2 : pensioenleeftijd 67 jaar
Pensioen 3 : pensioenleeftijd 68 jaar
AOW : start op 67 jaar
Op Mijnpensioenoverzicht.nl zie je in één overzicht hoeveel AOW je straks krijgt. En via welke pensioenuitvoerders je pensioen hebt opgebouwd. Daarnaast zie je op deze website vanaf welke leeftijd je die uitkeringen krijgt.
Pensioendatum aanpassen
We nemen het eerdere voorbeeld als uitgangspunt, waarbij de gewenste pensioenleeftijd 67 jaar is. In veel pensioenregelingen kan de ingangsdatum van het pensioen worden verplaatst.
Het pensioen dat ingaat op 65 jaar wordt hierdoor twee jaar uitgesteld. Het pensioen dat ingaat op 67 jaar verandert niet. Het pensioen dat ingaat op 68 jaar verandert wél, dat wordt vervroegd naar 67 jaar (let op: als je een pensioen vervroegt, wordt je uitkering meestal lager).
Tijdelijk hoger pensioen
Kies je voor een pensioendatum die vóór je AOW-leeftijd ligt? Dan kun je kiezen om vanuit het pensioen van je werkgever tijdelijk een hoger pensioen te ontvangen. Hierna krijg je een lager pensioen. Je hebt namelijk al een deel van je pensioen versneld opgenomen. Deze optie is een mogelijkheid om de periode tot de AOW ingaat financieel te overbruggen. Niet in alle gevallen is het haalbaar om op deze manier eerder te stoppen met werken.
Eigen middelen
Wie over ‘eigen middelen’ beschikt, kan een tijdelijk inkomenstekort bijvoorbeeld met spaargeld betalen. Als het tekort in de periode tot de AOW (1 jaar) € 750,- netto per maand is, dan heb je hiervoor € 9000,- (12 maanden x € 750,-) nodig.
Het is verstandig om op tijd actie te ondernemen en te bepalen hoeveel geld je later nodig hebt. Naast spaargeld kunnen dit andere vormen van eigen middelen zijn, bijvoorbeeld lijfrente- en/of bankspaarproducten. Hieruit ontvang je een periodieke uitkering. Je kunt deze producten vaak belastingvriendelijk (aftrekbaar) opbouwen. Ook huurinkomsten of inkomsten uit aandelen (rendement en dividend) vallen onder eigen middelen.
Minder werken of pensioen uitstellen
Lukt het financieel niet om helemaal te stoppen met werken? Dan kun je ook kiezen voor deeltijdpensioen. Je gaat dan minder werken. Voor de uren die je minder werkt, gaat je pensioen in. Voor de uren die je blijft werken, ontvang je salaris (en bouw je pensioen op). Je ontvangt dus gelijktijdig pensioen en salaris. Dit kan een mooie tussenweg zijn om gelijkmatig naar je volledige pensioen toe te groeien. Het is verstandig om je wensen rondom deels doorwerken en deeltijdpensioen tijdig te overleggen met je werkgever.
Ben je nog helemaal niet toe aan met pensioen gaan? Dan kun je je pensioen ook uitstellen. Je uitkering wordt in dat geval meestal hoger. Wat je ook kiest, ga goed na wat in jouw situatie mogelijk en gewenst is. Een onafhankelijk adviseur kan je helpen met advies, informatie en een haalbare financiële planning. Hoeveel je betaalt voor financieel advies hangt af van je situatie en het onderwerp waarover je advies wilt. Een onafhankelijk adviseur kan je informeren over de kosten die hij in rekening brengt.
Nee, je kunt je AOW niet eerder laten ingaan dan de AOW-leeftijd die voor jou geldt. De ingangsdatum van de AOW wordt door de overheid vastgesteld en is gekoppeld aan je geboortedatum. Wel kun je ervoor kiezen om eerder te stoppen met werken en de periode tot je AOW te overbruggen met pensioen, spaargeld of andere inkomstenbronnen.
Je AOW-leeftijd staat vast. Je werkgeverspensioen gaat automatisch in op de standaard pensioenleeftijd van je pensioenregeling. Wil je je pensioen eerder of later laten ingaan, bijvoorbeeld tegelijk met je AOW? Dan moet je dit zelf op tijd regelen.
Voorbeeld: AOW start op 67 jaar, pensioen op 68 jaar.
| Leeftijd | AOW | Pensioen | Totaal inkomen per maand |
| 67 jaar | € 1.600,00 | € 0 | € 1.600,00 |
| 68 jaar | € 1.600,00 | € 900,00 | € 2.500,00 |
In dit voorbeeld moet één jaar worden overbrugd met alleen AOW of andere inkomsten. De bedragen die je ziet, zijn voorbeelden en liggen dicht bij de actuele AOW voor een alleenstaande in 2026: alleenstaand: € 1.581,55 netto per maand (met loonheffingskorting).
Het uitstellen van je pensioen kan aantrekkelijk zijn als je na de pensioenrichtleeftijd van je pensioenregeling blijft werken en je pensioeninkomen nog niet nodig hebt. Als je je pensioen later laat ingaan, kan je pensioenuitkering hoger worden. Of uitstellen verstandig is, hangt onder andere af van je financiële situatie, gezondheid en plannen voor de toekomst. Door verschillende mogelijkheden te vergelijken, kun je bepalen wat het beste bij jouw situatie past.
Je weet of je genoeg inkomen hebt om met pensioen te gaan door je verwachte inkomsten en uitgaven naast elkaar te zetten. Daarbij kijk je niet alleen naar AOW en werkgeverspensioen, maar ook naar spaargeld, lijfrentes en andere inkomstenbronnen. Een financieel overzicht helpt om eventuele tekorten vroegtijdig te herkennen, zodat je nog maatregelen kunt nemen voordat je stopt met werken.
Bekijk de volgende huishoudbegroting met fictieve bedragen.
| Inkomsten na pensionering | Bedrag per maand |
| AOW | € 1.600,00 |
| Werkgeverspensioen | € 900,00 |
| Lijfrente | € 300,00 |
| Totaal inkomen | € 2.800,00 |
| Verwachte uitgaven | Bedrag per maand |
| Wonen | € 900,00 |
| Verzekeringen | € 250,00 |
| Boodschappen | € 500,00 |
| Vrije tijd en overige kosten | € 950,00 |
| Totaal uitgaven | € 2.600,00 |
In dit voorbeeld blijft € 200,- per maand over.
Ja, deeltijdpensioen kan een alternatief zijn voor eerder volledig stoppen met werken. Je gaat dan vóór je oorspronkelijke pensioendatum minder werken en laat alvast een deel van je pensioen ingaan. Je ontvangt salaris voor de dagen die je blijft werken en vult dit aan met pensioen.
In een pensioenregeling waarin je pensioenkapitaal opbouwt, gebruik je een deel van dat kapitaal om je pensioen eerder te laten ingaan. Daardoor blijft minder kapitaal over voor het pensioen dat op je oorspronkelijke pensioendatum nog moet ingaan. Je totale pensioenuitkering vanaf die datum kan hierdoor lager worden dan wanneer je geen pensioen naar voren haalt. Of deeltijdpensioen mogelijk is, hangt af van je pensioenregeling en de afspraken met je werkgever.
Als voorbeeld: Je werkt vijf dagen per week en verdient € 3.000 bruto per maand en je oorspronkelijke pensioendatum is je 68e verjaardag. Je hebt pensioenkapitaal opgebouwd waarmee je, zonder vervroeging, vanaf 68 jaar een levenslange pensioenuitkering van € 2.000,- bruto per maand kunt aankopen. Je besluit om vóór je pensioendatum al minder te gaan werken: vanaf 65 jaar werk je drie in plaats van vijf dagen per week. Je salaris daalt daardoor naar € 1.800,- bruto per maand.
Je laat vanaf 65 jaar een deel van je pensioen ingaan. In dit voorbeeld ontvang je daarmee € 800,- bruto per maand naast je salaris. Vanaf 68 jaar stop je helemaal met werken. Voor dit voorbeeld nemen we aan dat je totale levenslange pensioenuitkering dan € 1.900,- bruto per maand bedraagt. Dit is inclusief het pensioendeel dat al op 65 jaar is ingegaan.
In de tabel zie je de vergelijking tussen volledig doorwerken tot pensioendatum en minder werken vanaf 65 jaar. Alle bedragen zijn bruto per maand. AOW is hierin niet meegenomen. de tabel toont alleen salaris en werkgeverspensioen.
| Periode | Volledig doorwerken tot 68 jaar | Vanaf 65 minder werken met deeltijdpensioen |
| Tot 65 jaar | € 3.000,00 salaris | € 3.000,00 salaris |
| Vanaf 65 tot 68 jaar | € 3.000,00 salaris | € 1.800,00 salaris + € 800,00 pensioen = € 2.600,00 |
| Vanaf 68 jaar | € 2.000,00 levenslang pensioen | € 1.900,00 levenslang pensioen |
Zo vang je met deeltijdpensioen een deel van je salarisdaling op. Wel houd je vanaf je volledige pensionering minder pensioen over. De € 1.900,- is inclusief het pensioendeel dat vanaf 65 jaar al wordt uitgekeerd.
Goed om te weten: Dit is een versimpeld fictief rekenvoorbeeld en geen pensioenberekening. De pensioenbedragen zijn dus aannames. De werkelijke uitkomst hangt af van jouw beschikbare pensioenkapitaal, de ingangsdata, aankooptarieven en pensioenkeuzes. Ook eventuele verdere kapitaalopbouw en het effect van minder werken daarop zijn niet doorgerekend. Belastingen en AOW zijn niet zoals eerder genoemd niet meegenomen.