Huis erven van ouders

Wat moet je eerst doen bij een erfenis?

Onderzoek eerst of de erfenis positief is. Dus: is er meer bezit dan schuld? Dit bepaalt welke keuzes je kunt maken.

Wanneer kies je voor beneficiair aanvaarden?

Weet je niet of de woning meer waard is dan de hypotheek? En weet je niet of de erfenis positief is? Kies dan voor beneficiair aanvaarden.

Je accepteert de erfenis alleen als er geld overblijft. Je bent niet aansprakelijk met je eigen vermogen. Je betaalt schulden dus niet zelf.

In de wet staat geen vaste termijn waarbinnen je de erfenis moet aanvaarden of verwerpen. Je recht om te kiezen vervalt ook niet vanzelf.

Wil je beneficiair aanvaarden of verwerpen? Leg dat vast met een verklaring bij de rechtbank. Een notaris kan dit ook voor je regelen.

Let op: aanvaard de erfenis niet ongemerkt door alvast spullen te verdelen of te verkopen. Anders kun je niet meer beneficiair aanvaarden.

Vind je dit lastig? Een notaris of de executeur kan je helpen bij het maken van de juiste keuze en het regelen van de erfenis.

Wat zijn je keuzes: verkopen of zelf wonen?

Is de erfenis positief? Dan kun je kiezen: verkopen of zelf in de woning gaan wonen.

Woning verkopen

Is de erfenis positief en geaccepteerd? Dan kunnen de erfgenamen de woning verkopen. Is er een executeur met die bevoegdheid? Dan kan de executeur dat doen. In de tussentijd lopen de kosten door en moet je aangifte erfbelasting doen.

Moet je erfbelasting betalen?

Ja, meestal moet je erfbelasting betalen. Binnen 8 maanden na het overlijden doe je aangifte.

De Belastingdienst legt daarna een aanslag op. Meestal betaal je de erfbelasting ongeveer een jaar na het overlijden.

Staat de woning nog te koop of ga je zelf in de woning wonen? Dan kan het lastig zijn om de erfbelasting op tijd te betalen. In sommige situaties kun je uitstel van betaling van erfbelasting aanvragen bij de Belastingdienst.

Hoe bereken je erfbelasting?

De hoogte van de erfbelasting hangt af van je situatie. Denk aan de waarde van de erfenis, je relatie tot de overledene en de vrijstelling die voor je geldt.

Omdat deze bedragen en vrijstellingen regelmatig veranderen, is het lastig om met een vast rekenvoorbeeld te werken.

Wil je weten hoeveel erfbelasting je moet betalen? Gebruik dan de rekentool van de Belastingdienst. Je rekent daar met de meest actuele cijfers.

Moet je overdrachtsbelasting betalen?

Nee, bij erven betaal je geen overdrachtsbelasting.

Krijgt één erfgenaam de woning direct uit de nalatenschap toebedeeld? Dan is meestal geen overdrachtsbelasting verschuldigd.

Maar koopt een erfgenaam later het aandeel van een andere erfgenaam? Dan kan deze wel overdrachtsbelasting verschuldigd zijn.

Wat gebeurt er met de hypotheek?

Heeft de woning nog een hypotheek? Dan kun je de rente meestal niet aftrekken. De woning is voor de kinderen namelijk nog geen eigen woning.

Met welke kosten moet je rekening houden?

De kosten lopen door totdat de woning is verkocht.

Denk aan:

• gemeentelijke lasten
• energie
• verzekeringen
• onderhoud

Deze kosten kunnen oplopen, vooral als de woning langer te koop staat.

Wat als je zelf in de woning gaat wonen?

Ga je zelf in het huis wonen? Dan ziet de Belastingdienst dit als een eigen woning.

De rente is alleen aftrekbaar als de lening voor de overleden ouder een eigenwoningschuld was. Bovendien moet de lening ook voor jou voldoen aan de regels voor een eigenwoningschuld.

Geldt voor jou geen overgangsrecht voor bestaande eigenwoningschulden van vóór 2013? Dan moet je de lening vaak aanpassen. Bijvoorbeeld naar een lening waarop je aflost volgens de fiscale regels. Anders heb je geen recht op renteaftrek.

Kun je erfgenamen uitkopen met een hypotheek?

Ja, dat kan.

Sluit je een hypotheek af om andere erfgenamen uit te kopen? Dan mag je de rente aftrekken als de lening een eigenwoningschuld is.

De belangrijkste voorwaarden:

• de lening is voor je eigen woning
• je lost minimaal annuïtair af
• de looptijd is maximaal 30 jaar
• je betaalt volgens het aflossingsschema

In de praktijk levert dit meestal geen problemen op.

Wat als je de hypotheek van je ouders overneemt?

Wat als je de hypotheek van je ouders niet een-op-een kunt voortzetten?

Dan is het belangrijk om te kijken of de lening voor de overleden ouder een eigenwoningschuld was. Is dat zo, dan kan die lening ook voor de erfgenaam een eigenwoningschuld zijn.

Dat geldt alleen als de lening óók voor de erfgenaam aan de fiscale regels voldoet. Geldt voor de erfgenaam geen overgangsrecht voor bestaande eigenwoningschulden van vóór 2013? Dan moet de lening vaak worden aangepast, bijvoorbeeld zodat er annuïtair of lineair wordt afgelost. Anders kun je de rente niet aftrekken.

Houd er ook rekening mee dat een geldverstrekker niet altijd meewerkt aan het voortzetten of aanpassen van de bestaande hypotheek. Vraag daarom op tijd wat in jouw situatie mogelijk is.

Hoe betaal je erfbelasting als je weinig geld hebt?

Heb je niet genoeg geld om erfbelasting te betalen? Dan kun je een hypotheek afsluiten.

Let op: de rente over deze lening is niet aftrekbaar. Het is namelijk geen eigenwoningschuld.

Tot slot

Het erven van een woning brengt veel keuzes met zich mee. Let vooral op:

• beneficiair aanvaarden
• erfbelasting
• hypotheekregels
• de waarde van de woning

De waarde van de woning is op verschillende manieren belangrijk. Voor de erfbelasting en inkomstenbelasting is vaak de WOZ-waarde van belang. Voor de verdeling van de nalatenschap en soms voor de overdrachtsbelasting is de werkelijke waarde belangrijk.

Omdat het om grote bedragen gaat, is het verstandig om deskundig advies te vragen.