Igno Schings, directeur collectieve inkomensverzekeringen bij Nationale-Nederlanden: ‘Hoewel we een dalende trend zien in het totale ziekteverzuim, moeten we met name de jongere werknemers goed in de gaten blijven houden. Want ondanks het lagere totale ziekteverzuim, zien we een zorgwekkende stijging in het langdurig ziekteverzuim. Bij mensen in de leeftijdscategorie van 25 tot 35 jaar zien we dat het aantal 42e weekmeldingen toegenomen is met bijna 5%. Van deze jongeren ervaart 25,8% burn-outklachten. Uit het rapport van TNO blijkt dat deze werknemers stress ervaren door prestatiedruk, sociale druk, financiële onzekerheid en soms ook al mantelzorg. Het aantal mensen dat vervolgens een beroep doet op de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) bij langdurig verzuim (langer dan 104 weken) is in 2023 gestegen met 11.030 naar 84.552.’

Lichte daling in verzuimduur, percentage en kosten 
Uit de laatste cijfers van Nationale-Nederlanden, CBS, UWV en TNO blijkt dat het verzuimpercentage in 2023 is gedaald naar 5,3%. Hoewel dit een lichte daling is sinds het historische hoogtepunt in 2022 (5,6%), blijft dit hoger dan voor de coronaperiode (4,4% in 2019). Opnieuw is het verzuim het hoogst in de sectoren gezondheid (7,4%) en vervoer en opslag (6,3%). Na een jarenlange stijging, daalde in 2023 de gemiddelde verzuimduur in Nederland voor het eerst met 0,8 werkdagen naar gemiddeld 8,2 werkdagen. Dit is rond het niveau van 2021, maar nog steeds hoger dan voor de coronaperiode in 2019 (7,8 werkdagen). Met een gemiddelde kostenpost van EUR 350 per dag kostte dit de BV Nederland in 2023 ruim EUR 23,3 miljard.

Steeds vaker doorwerken bij ziekte
Zoals elk jaar zijn griep en verkoudheid de meest voorkomende oorzaken van ziekteverzuim. Maar het aantal ziekmeldingen als gevolg daarvan is in 2023 gedaald naar 61,1%[1] in vergelijking met 65% in 2022. Hier gaat het voornamelijk om kortdurend verzuim. Het aandeel psychisch verzuim steeg daarentegen naar 8,3% in 2023, vergeleken met 7,6% in 2022. Onderzoek laat zien dat meer dan de helft van de werknemers doorwerkt als ze griep hebben (55%)[2]. Als ze thuis kunnen werken is dit zelfs 69%. Twee derde van de werknemers (64%) meldt zich niet ziek als ze verhoging of koorts hebben. Werknemers geven aan dat dit komt door de drukte op werk, maar ook door de verwachting van hun leidinggevende of hun eigen verantwoordelijkheidsgevoel om door te werken. Deze druk wordt vooral ervaren onder startende werknemers jonger dan 35 jaar (41%) en fulltime werkende jonge ouders (41%).

Preventie en structurele ondersteuning
Om de zorgwekkende trend van stijgend langdurig verzuim tegen te gaan, is het essentieel dat werkgevers meer doen dan het erkennen van het probleem. Werknemers waarderen een actief beleid op preventie van psychisch verzuim en structurele ondersteuning. Schings benadrukt het belang van een versterkte inzet op deze gebieden: ‘Juist door de dialoog aan te gaan en een preventiebeleid te implementeren, kunnen werkgevers bijdragen aan het welzijn van alle werknemers. Dit zal niet alleen de gezondheid en het geluk van werknemers verbeteren, maar leidt ook tot significante kostenbesparingen op de lange termijn.’
 
Uit onderzoek³ van Nationale-Nederlanden:

• 43% van de werkgevers ziet psychische klachten als hoofdoorzaak van langdurig verzuim, en 21% van de werkgevers verwacht een toename van werkgerelateerd psychisch verzuim.  
• 26% van de werkgevers verwacht een toename van privégerelateerd psychisch verzuim.  
• 11% van de werknemers onder de 35 jaar heeft zich langer dan een week ziekgemeld vanwege privégerelateerde psychische klachten.  
• 31% van de werknemers ervaart druk van hun werkgever om door te werken als ze ziek zijn en 36% voelt druk om weer aan het werk te gaan voordat ze volledig hersteld zijn.  
• 70% van de werknemers waardeert het als werkgevers vragen stellen over hun gezondheid en privésituatie, maar bij slechts twee op de vijf werknemers wordt gevraagd naar de lichamelijke gezondheid (38%) en bij de helft naar de zorg om/zorgen voor kinderen en/of partner en/of ouders (53%).
• Volgens 13% van de werkgevers melden werknemers zich langdurig ziek vanwege extra zorgtaken en/of mantelzorg.

foto Igno Schings, directeur collectieve inkomensverzekeringen Nationale-Nederlanden
Infographic Wia ontwikkeling Nederland
Infographic Verzuim
Infographic Werkgevers en werknemers

_{[1] NEA Enquête onder zo'n 60.000 werknemers, onderdeel van het Trendrapport.
[2] & 3: Onderzoek werkgevers en werknemers - april 2024 door Markteffect. Onderdeel van het trendrapport Ziekteverzuim & arbeidsongeschiktheid juni 2024.} 

Baanbrekend initiatief
Amsterdam UMC en een groot aantal partners, ontwikkelen een vernieuwende manier om stress aan te pakken. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) stelt voor dit baanbrekende initiatief EUR 10,8 miljoen beschikbaar. Het initiatief met Christiaan Vinkers - klinisch hoogleraar Stress en Veerkracht – als hoofdaanvrager staat op het programma van de Nationale Wetenschapsagenda.

Zelfstandig ondernemers
Movir doet mee aan het onderzoek om stress te verminderen en veerkracht te versterken specifiek voor zelfstandig ondernemers. Maurick Schellekens, directeur van Movir: ‘zelfstandigen voelen zich over het algemeen méér dan verantwoordelijk voor hun bedrijf en het eigen inkomen. Dit vormt vaak een belangrijke bron van stress. Ook plaatsen ze regelmatig het bedrijf en werkzaamheden boven hun eigen welzijn. Hierdoor is er meer risico op een mentale disbalans. Wij ervaren dit binnen Movir ook. Daarom is meer dan de helft van onze collega’s dagelijks bezig om zelfstandigen deskundige hulp te bieden om weer duurzaam aan de slag te gaan. Onze kennis en jarenlange ervaring stellen we dan ook graag ter beschikking aan het onderzoek.’

Werkgevers en werknemers
Ook Nationale-Nederlanden Inkomen Collectief kijkt uit naar deze samenwerking voor de komende jaren. Igno Schings, directeur Nationale-Nederlanden Collectieve Inkomensverzekeringen: ‘Het ziekteverzuim onder werknemers is hoog. De mentale gezondheid van werknemers staat onder druk. We zien dat het verzuim vanwege psychische klachten toeneemt. Daarom vinden we het belangrijk te participeren in DESTRESS. Ook met onze kennis en data. Tijdens de looptijd van het onderzoek delen we tips en interventies die de veerkracht van werknemers vergroot. Zo helpen we werkgevers en werknemers nóg beter het verzuim te verkorten en voorkomen.’

Het DESTRESS-consortium 
DESTRESS is een multidisciplinair samenwerkingsverband: een consortium van experts die samen dit onderzoek gaan doen. Het consortium vertegenwoordigt een breed scala aan partners en universiteiten, waaronder het Amsterdam UMC, de Vrije Universiteit (VU), Radboud Universiteit, Radboudumc, Donders Instituut, TNO, Universitair Medisch Centrum Utrecht, Hanzehogeschool Groningen en Rijksuniversiteit Groningen. Gedurende het project wordt ook ervaringskennis ingezet in samenwerking met MIND. Movir en Nationale-Nederlanden Inkomen Collectief nemen deel als partners uit de praktijk, net als HumanTotalCare, Paradigma groep (DPG), Healthy Chronos en UWV.

De partijen AWVN, CNV, FNV, KOM, Landelijke Vereniging POH-GGZ, Ministerie VWS, Ministerie SZW, NIP, NVAB, NVVA, NVVG, NVvP, OVAL, VRelax, VNO/NCW, VZN en Zorgverzekeraars Nederland ondersteunen dit initiatief.

 

Voor meer informatie 
Nationale-Nederlanden / Movir Mediarelaties 
Bas Kuik 
+31 (0) 62089966 
bas.kuik@nn.nl

Gezondheid voorop: meer beweging en gezonder eten
Het onderzoek laat zien dat verbetering in fysieke gezondheid prioriteit heeft onder Nederlanders met goede voornemens: 64% wil hiermee aan de slag. Binnen deze groep geeft driekwart aan in 2024 meer te willen bewegen en sporten, gevolgd door gezonder eten (59%) en minder willen zitten (25%). Onder de mensen die meer willen bewegen en sporten zijn wandelen (73%), fietsen (49%) en de sportschool bezoeken (30%) het meest populair.

Minder volle agenda’s, meer sociaal contact
De goede voornemens op het gebied van mentale gezondheid (38%) richten zich met name op beter slapen (49%). Verder willen Nederlanders meer leuke dingen doen en meer aandacht besteden aan ontstressen en ontspannen. Dit laatste geldt met name voor Gen Z (63%). Zij streven naar minder volle agenda’s, meer sociaal contact en minder tijd achter het scherm.

1 op de 5 neemt zich voor verbeteringen aan te brengen in hun werk. Ze willen het anders aanpakken en minder hard werken. Verder geeft 17% aan een goed voornemen te hebben op het gebied van duurzaamheid. Verrassend genoeg ligt dit percentage hoger bij mensen die geboren zijn vóór 1980 (21%) dan bij Gen Z en Millennials (beiden 12%). De voornemens hebben met name betrekking op minder energie verbruiken, minder vlees eten en minder plastic kopen/verbruiken. 

Bouwen aan een financieel sterke toekomst
Het onderzoek toont verder aan dat er opvallend veel aandacht is voor financiën. 1 op de 3 Nederlanders geeft namelijk aan goede financiële voornemens te hebben, bij Gen Z is dit zelfs 1 op de 2. Deze voornemens hebben vooral betrekking op meer geld sparen (58%), minder geld uitgeven (47%) en meer financieel overzicht en inzicht krijgen (28%). Bijna een kwart (23%) is voornemens om extra pensioen op te bouwen.

Mariëlle Krouwel, CMO NN Group: ‘We zien dat fysiek, mentaal en financieel welzijn in 2024 belangrijke thema’s zijn voor Nederlanders en dat hier massaal goede voornemens op worden gemaakt. Binnen het huidige sociaal-economische klimaat streven mensen naar het verbeteren van hun eigen weerbaarheid. Nationale-Nederlanden biedt hierbij graag ondersteuning. Uiteraard met financiële producten en diensten, maar ook in vorm van sponsoring op het gebied van sport, cultuur & entertainment en met onze maatschappelijke bijdrage.’

_{* Onderzoek door onderzoeksbureau Motivaction in samenwerking met Nationale-Nederlanden. N=1152, kwantitatief online onderzoek uitgevoerd van 12-11-2023 tot 17-12-2023, Nederlands publiek 18+­­.}