Ga direct naar: inhoud

Tien vragen over pensioen en uw UPO aan pensioenexpert Marc Bergsma

Marc Bergsma, pensioenspecialist bij Nationale-Nederlanden, geeft bijna dagelijks presentaties over pensioen. Iets waar hij vaak vragen over krijgt, is het Uniform PensioenOverzicht (kortweg UPO). Hij beantwoordde de tien meestgestelde vragen voor ons.

1. Laten we met de makkelijkste vraag beginnen: Wat is een UPO? Wat staat er allemaal in?

‘UPO staat voor ‘Uniform PensioenOverzicht’. Het geeft jou een weergave van het bij je werkgever opgebouwde pensioen: je ouderdomspensioen, eventuele partnerpensioen, maar bijvoorbeeld ook een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Als je maar één of twee van deze drie hebt, ontvang je daarvoor een UPO.’

2. Wanneer ontvang ik een UPO?

‘Het UPO krijg je één keer per jaar, uiterlijk op 1 oktober. Ben je weggegaan bij een werkgever en heb je het pensioen niet meegenomen naar nieuwe werkgever? Dan krijg je deze één keer per vijf jaar.’

Ik heb het UPO nog niet ontvangen, wat kan ik doen?

‘Heb je in oktober het UPO nog niet ontvangen? Neem dan contact op met de pensioenuitvoerder, of vraag het na bij je werkgever.’

Ik ben sinds dit jaar in dienst, wanneer ontvang ik het UPO?

‘Als je dit jaar in dienst bent gekomen krijg je ‘m uiterlijk 1 oktober het jaar er op. De weergave is altijd van het afgelopen jaar. Bij indiensttreding, krijg je nadat je bent aangemeld door je werkgever beschikking over het zogenaamde ‘pensioen 1-2-3’. Dit geeft uitleg in laagjes (in laag 1 basisinformatie, hoe verder de laag hoe uitgebreider de informatie) over je pensioen. Dus je ontvangt altijd iets over pensioen bij indiensttreding.’

3. Waarop zijn voorbeeldberekeningen op het UPO gebaseerd?

‘Dit ligt er aan of je een uitkeringsregeling of een premieregeling hebt. Dit staat in je UPO.

  • Bij uitkeringsregelingen (bijvoorbeeld middelloonregeling) is je pensioenbedrag gebaseerd op je salaris, het opbouwpercentage in de pensioenregeling en het aantal jaren dat je bij een werkgever werkt. Ook je eventuele parttimepercentage heeft invloed op je pensioenbedrag.
  • Bij beschikbare premieregelingen (waarbij je vaak pensioenkapitaal opbouwt met beleggingen) wordt er gerekend met je huidige salaris en een rendementspercentage (voor iedere pensioenuitvoerder hetzelfde, vastgesteld vanuit de overheid). Naar de toekomst toe wordt er een verwacht 'pensioenkapitaal' berekend. Met dit kapitaal moet een pensioen worden gekocht. Hier wordt met de huidige rente en levensverwachting een prognose van gegeven.’

4. Zijn de bedragen op het UPO bruto of netto?

'Dit zijn allemaal bruto bedragen. Het is namelijk afhankelijk van je persoonlijke financiële situatie wat je netto ontvangt. Het nettobedrag kun je terugvinden op mijnpensioenoverzicht.nl.

5. Het UPO is zoveel papier, kan het niet eenvoudiger?

‘Ja, dat zal binnenkort ook gaan gebeuren. Dan wordt net als met pensioen 1-2-3 gewerkt met dezelfde herkenbare icoontjes en verkorte toelichting. Dit zal je naar verwachting in 2017 in jouw UPO terugzien.’

6. Waarom staat mijn partner niet op het UPO?

‘Vroeger was het niet altijd noodzakelijk om je partner door te geven, pas bij overlijden werd hier naar gekeken. Daardoor kan het zijn dat er geen gegevens bekend zijn. Tegenwoordig gaat dit automatisch als je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt en in Nederland woont. Woon je samen en ben je niet getrouwd en niet geregistreerd als partners? Dan kun je het zelf doorgeven via je werkgever. Dit is ook als je in het buitenland woont. Wat hierbij van belang is: het verschilt soms per pensioenregeling wat er onder partner verstaan wordt. Bij sommige pensioenregelingen mag je partner meedoen na zes maanden gezamenlijke huishouding, maar bij andere regelingen is er een samenlevingscontract nodig als je minder dan vijf jaar samenwoont.’

Kan ik de gegevens op het UPO aanpassen? Bijvoorbeeld bij een nieuwe partner?

‘Ja, wijzigingen in (partner-)gegevens geef je door aan je werkgever. Als je getrouwd was of geregistreerd partner en je gaat uit elkaar dan wordt dat automatisch bij de pensioenuitvoerder bekend via een landelijk registratiesysteem. In andere gevallen gaat dit niet automatisch en moet het via de werkgever doorgegeven worden.

7. Op het UPO staat ‘factor A’, wat is dat?

‘Ik leg het heel vaak zo uit: de A staat voor ‘Aanwas of Aangroei’. Dit is het bedrag wat je, dat jaar waar het pensioenoverzicht over gaat, aan pensioen hebt opgebouwd. Deze factor heb je ook nodig bij het bepalen van de fiscale ruimte die je dat jaar nog hebt.’

Wanneer verandert de factor A?

‘Deze verandert op het moment dat je salaris, of je pensioenregeling, wijzigt.’

Wanneer staat factor A niet vermeld?

‘Dit kan meerdere redenen hebben. Het kan zijn dat het UPO niet gaat over het ouderdomspensioen, of dat je geen actieve deelnemer meer bent van deze pensioenregeling. Is dat beide niet het geval? Neem dan contact op met je pensioenuitvoerder.

Na het ontvangen van het UPO hebben mensen vaak vragen over hun pensioen. Hoeveel krijg ik uiteindelijk als ik met pensioen ga, is dit voldoende of moet ik het nog aanvullen? Ook op deze vragen geeft Marc met plezier antwoord.

8. Mijn pensioenindicatie is dit jaar gedaald. Hoe kan dat?

‘Dat kan een paar oorzaken hebben:

  • je pensioenregeling is versoberd waardoor er voor toekomstige jaren minder pensioen wordt opgebouwd;
  • je salaris is gedaald omdat je bijvoorbeeld minder uren bent gaan werken;
  • je pensioenregeling is afhankelijk van beleggingen, dus of de beleggingen zijn gedaald of de factoren waarop de uitkering wordt berekend (=de rentestand en levensverwachting) zijn gewijzigd.’

9. Hoe weet ik of ik voldoende heb als ik met pensioen ga?

‘Dat weet je als je gaat kijken naar de volgende vragen:

  • Wat ga ik uiteindelijk krijgen?
  • Wat heb ik nodig?
  • Wat wil ik gaan doen?

Kijk voor de eerste vraag in het landelijk pensioenregister op mijnpensioenoverzicht.nl. Hier staan alle pensioenen bij elkaar, inclusief de AOW van de overheid. Tel hierbij op wat je privé bij elkaar hebt gezet (denk aan je spaarrekening, geld in oude sok onder het matras, beleggingen etc.). Dit zet je aan de ene kant van de balans. Aan de andere kant van de balans zet je wat je nodig denkt te hebben. (Dit kun je bepalen aan de hand van de Mijn Pensioencoach App van Nationale-Nederlanden.) De app geeft een prognose van wat mensen met jouw salaris die al met pensioen zijn gegaan in de praktijk aan uitgaven hebben. Vergeet hierbij niet na te denken over je situatie op dat moment. Heb je nog studerende kinderen? Wat voor woning heb je? Is je hypotheek op dat moment afgelost of woon je in een huurwoning? Denk daarnaast ook vast na over wat je wilt doen tijdens je pensioen en hoeveel geld je hiervoor wilt gebruiken.

Het is voor iedereen verschillend hoeveel pensioen ze nodig hebben. Een goed pensioen is als er een balans is tussen jouw uitgaven en inkomsten. Heb je de hypotheek afgelost, zijn je kinderen uit huis en vind je het heerlijk om te vissen of een boek te lezen? Dan kun je misschien met 40% van je laatstverdiende salaris makkelijk uitkomen. Dit is echt afhankelijk van jouw persoonlijke situatie. Kijk hier ongeveer één keer in de twee jaar naar, voordat je met pensioen gaat. Er kan veel veranderen door bijvoorbeeld echtscheiding, wijzigingen door de overheid, verhuizen met andere huur of hypotheek etc.’

10. Hoe kan ik mijn pensioen aanvullen?

‘Dit kan op verschillende manieren. Soms zijn er mogelijkheden via de werkgever, maar vaak is het makkelijker privé bij te sparen.'

  • Kijk of je werkgever de mogelijkheid biedt tot een bijspaarregeling. (Hier moet fiscale ruimte voor zijn binnen de pensioenregeling. Bovendien heeft de overheid een maximum ingesteld voor pensioen).
  • Spaar privé door in je fiscale ruimte bruto te sparen. (hier heb je factor A voor berekening nodig).
  • Spaar zelf netto bij: door middel van een spaarrekening of door te beleggen.
  • Breng je vaste lasten omlaag na pensioen, door bijvoorbeeld je hypotheek af te lossen.’