Ga direct naar inhoud

Vertraging, stabilisatie en eerste voorzichtige tekenen van herstel

3 april 2020

Het Coronavirus houdt Nederland in de greep. De maatregelen om verspreiding van het virus zo veel mogelijk te voorkomen zijn verlengd tot en met 28 april. Dit heeft persoonlijke en economische gevolgen voor ons allemaal. Maar uw en onze gezondheid zijn het belangrijkst, blijf daarom veilig. En sterkte toegewenst de komende tijd.

Wereldeconomie vertraagt nog

Hebben we het dieptepunt op de beurzen al bereikt? Een veelgestelde vraag onder beleggers en economen. Het antwoord luidt vaak hetzelfde: dit is nu nog niet te zeggen. Allereerst valt of staat het herstel van de economie met het moment waarop de verspreiding van het virus afneemt. Want dan komt het gewone leven weer op gang en kunnen bedrijven weer ondernemen. Overigens vindt herstel in de economie en op de beurzen niet altijd gelijktijdig plaats, beurskoersen lopen vaak vooruit op de economische ontwikkelingen.

Wat een herstel van de economie zal afremmen is de globalisering. Veel landen zijn economisch van elkaar afhankelijk. Toen in China het virus de kop opstak zagen we vooral een aanbod gedreven probleem. De productie en export uit China stagneerden. En toen in Europa verschillende landen ingrijpende maatregelen moesten nemen werd het een vraag gedreven probleem. Consumenten kochten minder of geheel niet meer en bedrijven kwamen stil te liggen.

Economische scenario's

Momenteel zien we bijvoorbeeld dat men in de Verenigde Staten het virus (nog) niet onder controle heeft. Ook een aantal Zuid-Amerikaanse landen en India lijken nog aan het begin van de virusuitbraak te staan. Verschillende landen sluiten hun luchtruim en dat beperkt de wereldwijde handel.

Vanwege de onderlinge afhankelijkheid van landen verwachten we nog meer slecht economisch nieuws en denken wij dat de wereldeconomie voorlopig nog een neergang zal laten zien. Dit is geen verrassing meer voor beleggers, want economische scenario's gaan al uit van een forse recessie. Maar het is niet gezegd dat slecht nieuws dezelfde invloed op beurskoersen heeft als halverwege maart.

Enige stabilisatie op beurzen

De afgelopen 2 weken hebben we op verschillende beurzen een herstel van de koersen gezien. De aanvankelijke paniek van eind februari en de eerste weken van maart lijkt enigszins verdwenen. Dit komt vooral doordat er in veel landen stimuleringsmaatregelen zijn aangekondigd. Monetaire maatregelen waarbij centrale banken de rente verlagen, grote hoeveelheden obligaties opkopen of via banken geld beschikbaar stellen voor ondernemers en bedrijven in nood.

Overheden doen er op hun beurt alles aan om de lokale economie te ondersteunen. In Nederland zijn er onder andere regelingen voor het behoud van werkgelegenheid, overbruggingskredieten en uitstel van belastingbetaling. Voorlopig hebben de wereldwijde maatregelen enige rust op de beurzen gebracht. Het heeft in ieder geval de ’liquiditeitstekorten’ grotendeels opgelost waardoor er iets meer een normale prijsvorming van beleggingen plaatsvindt.

Eerste voorzichtige tekenen

Deze beurscrisis is anders dan alle andere, wordt gezegd. Dat klopt. De bankensector is bijvoorbeeld veel beter gekapitaliseerd dan tijdens de kredietcrisis in 2008. En centrale banken zijn er als de kippen bij om in te grijpen. Maar omdat een pandemie nooit eerder op deze schaal de aanleiding was voor een ’economische stilstand’ hebben we weinig vergelijkingsmateriaal.

Positief is de voorzichtige afvlakking van het aantal besmettingen en intensive care-opnames in Europa. Hopelijk gaan we het voorbeeld China volgen. Dit is in eerste instantie een goed teken voor de volksgezondheid maar tevens goed voor de economie. Maar omdat de rest van de wereld nog lang niet in deze fase zit is het nog te vroeg om te zeggen dat de beurs de bodem heeft bereikt. Wel hebben we door China een chronologische meetlat die we langs de wereldeconomie kunnen leggen. En daarmee een stip aan de horizon, waar we als lange-termijnbeleggers naar kunnen kijken.


Michel Engbers, Directeur Vermogensbeheer Nationale-Nederlanden Bank